شناسایی علل و عوامل تولید فقر در مناطق مختلف استان البرز با ماهیت فقر کلان شهری و مناطق حاشیه‌نشین

نویسندگان

1 دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری؛ دانشگاه تبریز؛ تبریز، ایران

2 دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری؛ دانشگاه خوارزمی؛ تهران، ایران

doi
10.22034/edj.2023.709378
چکیده

مقدمه: کاهش و کنترل فقر کیى از دغدغه‌های دولت و سازمان‌هایی از جمله کمیته امداد امام خمینی(ره) است. سیاست‌گذاران همواره در جستجوى راه حل و پاسخى قاطع به پرسش مذکور و دفاع از سیاست‌هاى خود هستند. فقرزدایى، یکى از اهداف و اولویت‌هاى صریح دولت‌ها است، دولت‌ها از طریق تدوین سیاست‌های حمایتی در حوزه اقتصادی و اجتماعی در جهت عدالت اجتماعی سعی در کاهش و کنترل فقر در جوامع هستند اما برخی شرایط اقتصادی، اجتماعی و محیطی باعث تشدید و بروز فقر در جامعه می‌شود از مهم‌ترین آ نها می‌تواند به بیکاری، تورم، بلایای طبیعی مهاجرت اشاره کرد که پیامدهای عوامل مذکور موجب شکل‌گیری مناطق و محلات حاشیه‌ای و فقرنشین در پیرامون شهرها از جمله کلانشهرها است که در بین استان‌ها، استان البرز به دلیل نزدیکی به پایتخت مقصد مهاجرین بیکار و فقیر است.روش‌شناسی: این طرح از نظر ماهیت توصیفی-تحلیلی و از نظر هدف کاربردی است. با در نظر گرفتن حداکثر خطای قابل قبول در سطح اطمینان 95 درصد و احتمال خطای 0/05 محاسبه شده است و 384 نفر از سرپرستان خانوار به‌عنوان جامعه آماری بوده که توزیع پرسشنامه آنان به صورت تصادفی تکمیل شده است. مقادیر آلفای کرونباخ برای متغیرهای ابزار سنجش 0/89 محاسبه شده که بیانگر اعتبار مناسب آن برای جمع‌آوری اطلاعات مورد نیاز بوده است.یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که استان البرز با فقر چندی بعدی مواجه است. فقر چند بعدی در استان به‌صورت مناطق حاشیه‌ای و فقرنشین بیشتر نمایان است و به شکل‌های فقر مسکن، آموزشی، بهداشتی و درمانی، فرهنگی نمایان است. برخی مناطق استان به خصوص در حاشیه کلانشهر کرج گونه‌های فقر به‌صورت همزمان مشاهده می‌شود.نتیجه‌گیری: در راستای کاهش فقر کمیته امداد به‌عنوان یک سازمان حمایتی اقدامات و سیاست‌های حمایتی زیادی انجام می‌دهد از مهم‌ترین سیاست‌های کمیته امداد امام خمینی(ره) استان البرز را می‌توان به سیاست‌های توانمندسازی مددجویان در حوزه‌های اشتغال و مهارت‌های شغلی دانست که با شکل‌گیری فناوری‌های جدید می‌تواند به‌صورت هوشمند و در سطح فراگیر بسیار مؤثر واقع شود.