بررسی تنوع گیاهی اکوسیستم‌های مرتعی و نقش آن در مدیریت بهینه مراتع (مطالعه موردی: مراتع کرسنک چهار محال و بختیاری)

نویسندگان

1 استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه شهرکرد

2 نویسنده مسؤل، دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مرتع‌داری دانشگاه شهرکرد

3 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری دانشگاه شهرکرد

doi
چکیده

یکی از مباحث مورد توجه اکولوژیست‌ها در ارتباط با علوم اکولوژی کاربردی (مثل مرتع‌داری) مبحث تنوع گیاهیست. کاهش تنوع گیاهی اکوسیستم را ناپایدار نموده و توانایی آن در مواجهه با آفات و بیماریها را کاهش می­دهد. این تحقیق که هدف آن بررسی چگونگی مدیریت تیپ­های گیاهی و اولویت‌بندی آن بر اساس تنوع گیاهی تیپ­هاست، در مراتع کرسنک استان چهارمحال و بختیاری که به‌عنوان یکی از مراتع غنی این استان محسوب می­گردد، با مساحت 576 هکتار در 4 تیپ گیاهی شامل: Astragalus adscendens Boiss. & Hausskn -Agropyrum intermedium (Host) Beauvois- Eryngium billardieri Delaroche،Astragalus verus Olivier -Agropyrum intermedium- Bromus tomentellus Boiss.، Bromus tomentellus-Agropyrum intermediumو Astragalus verus- Bromus tomentellus-Agropyrum intermedium انجام گردید. اندازه (ابعاد) و تعداد کوادرات مناسب نمونه‌برداری به‌ترتیب با روش کوادراتهای تو در تو (حلزونی) و روش آماری محاسبه تعداد پلات برای هر تیپ گیاهی تعیین شد. نمونه‌برداری با کوادرات 1×2 مترمربعی به روش سیستماتیک- تصادفی با کاربرد تعداد30 کوادرات در امتداد 2 ترانسکت 200 متری (در طول هر ترانسکت 15 کوادرات) در هر تیپ گیاهی انجام شد. به‌منظور بررسی تنوع گیاهی از شاخص‌های مارگالف و منهینیک برای غنای گونه­ای، شانن-وینر و سیمپسون برای یکنواختی و تنوع استفاده شد. نتایج نشان داد که تیپ­های 1 و 2 به‌ترتیب بالاترین و کمترین میزان تنوع را داشتند. در صورتی که یکی از اهداف مهم مرتع‌داری را حفظ تنوع گیاهی بنامیم، حفظ تیپ گیاهی 1 باید یکی از اولویت­های عمده مرتع‌داری قرار گیرد.