امکانسنجی کاربرد ترکیبات زیست منشاء در تلههای آبی و اثر آنها بر برخی ویژگیهای تولید مثلی شبپره ی مدیترانهای آرد Anagasta kuehniella (Z.)
نویسندگان
1 دانشآموخته ی کارشناسی ارشد، گروه گیاهپزشکی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان.
2 استادیار گروه گیاهپزشکی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان.
doi
چکیده
چکیده آب برای بسیاری از حشرات کامل شبپرههای انباری یک مادهی جلبکنندهی قوی محسوب میشود. استفاده از تلههای آبی برای کنترل این گروه از آفات یک روش کنترلی مکمل به شمار میرود. در این مطالعه، اثرات تولید مثلی شش ترکیب زیستمنشا شامل پالیزین®، سیرینول®، تنداکسیر®، وُرم تی، نیمارین® و کلروکولین کلراید (غلظتهای 2000، 5000، 8000 و 10000 پیپیام در محلول آب عسل 10 درصد) به روش تغذیه دلخواه علیه حشرات کامل شبپرهی مدیترانهای آرد ارزیابی شد. آزمایشها در شرایط دمای ºC 2±25، رطوبت نسبی 10±70 درصد و دوره نوری 14:10 L:D ساعت انجام شدند. حشرات کامل به خوبی از غلظتهای تهیه شده تغذیه نمودند. تنها تغذیه از نیمارین باروری تخمها را (8/84 تا 13/92 درصد) در مقایسه با شاهد (13/99 درصد) به طور معنیداری کاهش داد (59/19 = F4,70؛ 0001/0 = P). در مورد زادآوری نیز اثر نیمارین بهتر بود. پالیزین، سیرینول و تنداکسیر در مقایسه با نیمارین و به ویژه وُرم تی و کلروکولین کلراید طول عمر حشرات کامل نر و ماده را بیشتر کاهش دادند. نتایج حاکی از آن بود که با افزایش غلظت، اثر ترکیبها بیشتر میشود. نیمارین بیشترین درصد عقیمی مادهها را (65/52 تا 85/74 درصد) باعث شد و پس از آن، پالیزین و سیرینول قرار داشتند. بیشترین درصد ناباروری تخمها (06/7 تا 45/14 درصد) نیز در اثر استفاده از نیمارین دیده شد. کمترین تاثیر روی صفات مورد بررسی و درصد عقیمی به وُرم تی مربوط بود. به طور کلی، در صورت جلب شدن حشرات کامل به تلههای آبی یا در دسترس بودن این تلههای حاوی ترکیبات زیستمنشاء (به ویژه آزادیراکتین) برای آنها، مبارزه با حشرات کامل این شبپره امکانپذیر خواهد بود. چون سموم در این روش به طور غیرمستقیم و در مقادیر بسیار اندک استفاده میشوند، غلظتهای کشنده سموم شیمیایی نیز قابل استفاده خواهند بود. برای این کار، استفاده از آزادیراکتین و ترکیبات یا حشرهکشهای حاوی آن توصیه میشود.