اثربخشی مداخلات کارکردهای اجرایی برانعطاف‌پذیری شناختی، حافظه کاری و پیشرفت تحصیلی ریاضی در دانش‌اموزان با عملکرد هوشی مرزی

نویسندگان

1 گروه روانشناسی،دانشگاه فرهنگیان یزد

2 استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

3 استادیار گروه روانشناسی تربیتی، مؤسسه آموزش عالی باختر.ایلام

doi
10.22034/ise.2023.14605.1067
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی مداخلات کارکردهای اجرایی بر انعطاف‌پذیری شناختی، حافظه‌کاری و پیشرفت تحصیلی ریاضی در دانش‌اموزان با عملکرد هوشی مرزی انجام شد. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با پیش‌آزمون– پس‌آزمون و پیگیری همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش‌آموزان دختر و پسر با هوشبهر مرزی(70تا 85) پایه سوم ابتدایی شهر یزد بودند که تعداد 40 نفر از انها به روش نمونه‌گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند و بطور تصادفی در دو گروه ازمایش و کنترل قرار گرفتند. برای آموزش مداخلات کارکردهای اجرایی از بسته آموزشی کارکردهای اجرایی که شامل 10 بازی آموزشی نرم‌افزاری و 10 بازی آموزشی دستی (مداد-کاغذی) بود استفاده شد. برای بررسی تأثیر این بسته بر انعطاف‌پذیری شناختی، حافظه کاری و پیشرفت تحصیلی ریاضی از آزمون‌های ویسکانسین، حافظه دیداری کورنولدی، خرده آزمون فراخنای ارقام وکسلر و آزمون کی‌مت استفاده شد. داده‌های بدست آمده با استفاده از روش تحلیل واریانس چند‌متغیره با اندازه‌گیری مکرر مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج به دست آمده از اجرای این بسته آموزشی نشان داد که آموزش کارکردهای اجرایی توانسته در بهبود انعطاف‌پذیری شناختی، حافظه‌کاری دیداری و شنیداری و پیشرفت تحصیلی در ریاضی به طور معناداری مؤثر واقع شود. بیشترین تأثیر از مداخله در بهبود تعداد طبقات کشف شده در آزمون ویسکانسین (انعطاف‌پذیری شناختی) و سپس حافظه دیداری مشاهده شد. این مداخله نتوانست در کاهش زمان واکنش آزمودنی‌ها تأثیر معنی‌داری داشته باشد. درمجموع، این پژوهش اثربخشی مداخلات کارکردهای اجرایی بر انعطاف‌پذیری شناختی، حافظه‌کاری و پیشرفت تحصیلی ریاضی در دانش‌اموزان با عملکرد هوشی مرزی را تأیید کرد.