مساعدت در خودکشی در حقوق کیفری ایران و افغانستان
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده علوم انسانی دانشگاه شاهد، ایران، تهران
2 کارشناس ارشد مدرسی معارف اسلامی از دانشکده الهیات و معارف اسلامیِ دانشگاه قم، ایران، قم
doi
10.22091/dclic.2025.13287.1094چکیده
هرچند در قانون مجازات اسلامی، خودکشی از حرامانگاری به جرمانگاری مُبدل نشده است، لکن خطیر بودنِ رفتار مذکور قانونگذار ایرانی را مُجاب کرد که برای نخستین بار در قانون جرائم رایانهای مساعدت در خودکشی را، نه در قالب معاونت در جرم، بلکه تحت عنوان مجرمانه مستقل جرمانگاری کند. در همین راستا، با پیشرفت بزهدیدهشناسیِ حمایتی و توجه به مقوله «بزهدیدگان بالقوه»، بار دیگر مقنن در قانون حمایت از اطفال و نوجوانان، این رفتار را فراتر از فضای مجازی یا به تعبیری، سامانههای رایانهای، مخابراتی و حاملهای داده، در فضای واقعی نیز قابل مجازات دانسته است. اهمیت این موضوع در کود جزا افغانستان نیز مشخص است؛ آنجا که قانونگذار افغان، بهعنوان یک قاعده کلی و بدون تفکیک بین فضای واقعی و مجازی از یک سو و اطفال و نوجوانان از سایر ردههای سنی از سوی دیگر، با توجه به میزان صدمه وارده بر مساعدت شونده، به پیشبینی مجازاتهای پلکانی پرداخته است. بر این اساس، نوشتار حاضر با تکیه بر روش توصیفیتحلیلی به دنبال آن است که با مقایسه جرمانگاری مساعدت در خودکشی در قوانین جزایی ایران و کود جزا افغانستان، به مقایسه تشابهات و تفاوتهای این قوانین پرداخته و در صورت وجود اشکالات تقنینی، به ارائه پیشنهادهای اصلاحی بپردازد؛ پیشنهادهایی نظیر جرمانگاری مساعدت در خودکشیِ جوانان و سنین بالاتر در فضای واقعی در قوانین جزایی ایران که اکنون فاقد عنوان مجرمانه است.