بررسی عوامل مؤثر در میزبان‌یابی مگس Dip. : Tachinidae) Pales murina) پارازیتویید پروانه برگخوار کنار (Thiacidas postica)

نویسندگان

1 نویسنده مسئول، مربی پژوهشی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان بوشهر، بوشهر، ص.پ. 1731-75135

2 استادیار پژوهشی، مؤسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، تهران

3 کارشناس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان بوشهر

4 استادیار، دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز

5 مربی پژوهشی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان بوشهر

doi
چکیده

مگس Mesnil  Pales murina از مهمترین عوامل کنترل‌کننده طبیعی پروانه برگ‌خوار کنارThiacidas postica  Walker (Lep.: Noctuidae) در استان‌های جنوبی ایران می‌باشد. تخم‌‌های این مگس در زیر برگ‌های تازه درختان گذاشته می‌شود. لاروهای سنین چهارم و پنجم میزبان پس از بلعیدن تخم‌های مگس، پارازیته می‌شوند. این تحقیق به منظور تعیین عوامل مهم مؤثر روی جهت‌یابی، جستجوگری و پیدا کردن میزبان توسط این گونه‌ی پارازیتویید انجام شد که تخم‌های خود را روی میزبان قرار نمی‌دهند. برای این منظور از دستگاه بوسنج استفاده شد. برای انجام آزمایش‌ها از طرح کاملا تصادفی با 4 تیمار شامل: لارو میزبان در حال تغذیه از برگ درختان کنار، برگ‌های قطعه قطعه شده درختان کنار، برگ‌های سالم درختان کنار و لارو میزبان به تنهایی در10 تکرار و با 10 مگس P. murina ماده آماده تخم‌گذاری انجام گردید. آزمایش دیگری با 4 تیمار (شامل برگ سالم، برگ بریده شده، لارو تنها و لارو با مدفوع) و 4 تکرار انجام شد. تجزیه و تحلیل آزمایش‌ها با استفاده از تجزیه واریانس و مقایسه میانگین‌ها با آزمون چند دامنه‌ای دانکن انجام شد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان دهنده‌ی تفاوت معنی‌دار در سطح احتمال 5 درصد بین تیمار لارو میزبان در حال تغذیه از برگ درختان کنار و بقیه تیمارها می‌باشد. همچنین تیمار برگ‌های درختان کنار بریده شده و تیمار لارو میزبان به تنهایی با هم اختلاف معنی‌داری نداشته اما با تیمار برگ سالم درختان کنار اختلاف معنی‌دار در سطح 5 درصد نشان داد. نتایج تجزیه واریانس آزمایش دوم اختلاف معنی‌دار در سطح احتمال 5 درصد بین تیمار لارو با مدفوع و دیگر تیمارها نشان داد. بین تیمار برگهای سالم و تیمار لاروهای تنها، اختلاف معنی‌داری دیده نشد و کمترین تأثیر را در جلب پارازیتویید داشتند. نتایج این تحقیق بر این موضوع دلالت دارد که رابطه پارازیتویید با میزبان یک رابطه ساده نبوده و مگس‌های ماده P. murina ترکیبات متصاعد شده از درخت کنار که ناشی از خسارت لارو پروانه برگ‌خوار کنار می‌باشند را تشخیص داده و بطرف آن جلب می‌شوند و در اطراف لاروها و محیط اطراف تخم‌گذاری می‌کنند.