تأثیر فضای مجازی بر بزهکاری و بزه‌دیدگیِ اطفال و نوجوانان در ایران و ترکیه

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد حقوق کیفری اطفال و نوجوانان از دانشکده الهیات و حقوقِ دانشگاه حضرت معصومه (س)

2 استادیار گروه حقوقِ دانشکده حقوق و علوم اجتماعیِ دانشگاه پیام‌نور، ایران، تهران

doi
10.22091/dclic.2025.12515.1062
چکیده

فضای مجازی، با تمام مزایایی که در تسهیل ارتباطات و دسترسی به اطلاعات دارد، خطرات جدی را نیز برای کودکان و نوجوانان به همراه دارد. سهولت دسترسی به محتوای نامناسب و امکان تعاملات ناسالم برخط، می‌تواند به‌طور چشمگیری احتمال بزهکاری و بزه‌دیدگی این قشر آسیب‌پذیر را افزایش دهد. این پژوهش با استفاده از رویکرد توصیفی‌تحلیلی و استناد به منابع کتابخانه‌ای و داده‌های آماری موجود در ایران و ترکیه نشان می‌دهد که بین استفاده از فضای مجازی و افزایش خطر درگیر شدن کودکان و نوجوانان در رفتارهای مجرمانه (بزهکاری) و یا قربانی شدن (بزه‌دیدگی) ارتباط مستقیمی وجود دارد. عوامل کلیدی در این میان عبارت‌اند از: دسترسی آسان به محتوای نامناسب و فقدان نظارت کافی از سوی والدین و متولیان. برای مقابله با این مشکل، نیازمند تدوین و اجرای سیاست‌های نظارتی کارآمد، آموزش سواد رسانه‌ای به والدین و نوجوانان و همکاری نزدیک بین نهادهای دولتی و سازمان‌های مردم‌نهادِ فعال در حوزه حقوق کودک هستیم. این پژوهش می‌تواند به سیاست‌گذاران، والدین و فعالان حقوق کودک در طراحی و اجرای برنامه‌های پیشگیرانه و حمایتی مؤثر کمک کند.