دسترسی غیرمجاز به مواد، وسایل و تأسیسات هستهای بهمثابه تروریسم هستهای در حقوق افغانستان و اسناد بینالمللی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرمشناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران، مشهد
2 استادیار گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران، مشهد
3 استادیار گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران، مشهد
doi
10.22091/dclic.2025.13582.1100چکیده
تروریسم هستهای یکی از انواع جدید تروریسم است که در آن، مواد و وسایل و تأسیسات هستهای گاه بهعنوان ابزار جرم و گاه بهعنوان موضوع جرم استفاده میشوند. دسترسی غیرمجاز به مواد هستهای و رادیواکتیو بارزترین جرم تروریسم هستهای است که در آن مواد و تأسیسات هستهای بهعنوان موضوع جرم مدنظر قرار میگیرند. قانونگذار افغانستان، دسترسی غیرمجاز به مواد هستهای و رادیواکتیو را بهعنوان یکی از مصادیق تروریسم هستهای در بستر موضوع جرم در قالب رفتارهای تولید، وارد کردن، صادر نمودن، نگهداری، مبادله، انتقال، حملونقل، خرید، فروش، عرضه و تقاضای مواد هستهای و رادیواکتیو با تهدید و اعمال زور جرمانگاری کرده است. در سطح بینالمللی، هرچند نخستین بار کنوانسیون حفاظت فیزیکی از مواد هستهای به جرمانگاری رفتارهای بزهکارانه مرتبط با مواد هستهای پرداخت، ولی در کنوانسیون سرکوب اَعمال تروریسم هستهای، این جرم بهصراحت مورد توجه قرار گرفت. وجه اشتراک حقوق کیفری افغانستان و اسناد بینالمللی در رفتارهای مجرمانه داشتن مواد رادیواکتیو و تقاضای مواد هستهای و رادیواکتیو با استفاده از تهدید و اعمال زور است. اما در مورد ساخت وسیله رادیواکتیو و تقاضای وسایل و تأسیسات هستهای با انگیزه تروریستی، میان دیدگاه قانونگذار افغانستان و اسناد بینالمللی تفاوت وجود دارد، زیرا قانونگذار افغانستان ساخت وسیله رادیواکتیو با انگیزه تروریستی را بهعنوان مصداقی از تروریسم هستهای جرمانگاری نکرده است.