ارائه مدلی از عوامل مؤثر بر کیفیت حسابرسی با بکارگیری روش دلفی و تکنیک فازی مثلثی مرکز ثقل

نویسندگان

1 گروه حسابداری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

2 گروه مدیریت، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

3 گروه حسابداری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

doi
چکیده

شناسایی عوامل تأثیرگذار بر کیفیت حسابرسی همواره از چالش‌های مطالعاتی محققان حوزه حسابرسی بوده و غالباً عوامل درونی تأثیرگذار بر کیفیت حسابرسی مورد پژوهش قرار گرفته است اما تاکنون الگویی مفهومی برای شناسایی همه عوامل درونی و بیرونی تأثیرگذار بر کیفیت حسابرسی با بهره‌گیری از روش دلفی ارائه نشده است. در این پژوهش 66 عامل تأثیرگذار بر کیفیت حسابرسی با بهره‌گیری از نظر 15 نفر از حسابرسان عضو جامعه حسابداران رسمی ایران و به روش دلفی احصاء و مدل مفهومی متأثر از عوامل مذکور ارائه شد. مطابق یافته‌های این پژوهش معیارهای درونی شامل ورودی‌ها، فرآیندها و خروجی‌ها و معیارهای بیرونی نیز شامل مؤلفه‌های اقتصادی، فرهنگی و قوانین و مقررات می‌باشند. همچنین با استفاده از منطق فازی مثلثی مرکز ثقل عوامل شناسایی شده وارد مرحله فازی سازی گردیده و در نهایت طی مراحل مختلف 22 عامل با اهمیت شناسایی شدند. عواملی همچون صلاحیت علمی و فنی، استقلال و بی‌طرفی، تخصص سرپرست کار در صنعت صاحبکار، هوش هیجانی حسابرس و تعامل تیم حسابرسی جزو مهم‌ترین معیارهای درونی تأثیرگذار بر کیفیت حسابرسی احصاء شدند. عواملی نظیر سطح حمایت حاکمیت از حرفه حسابرسی، سطح شفافیت اقتصادی، کمیته حسابرسی، وجود فرهنگ افشاء و پاسخ‌خواهی در جامعه نیز به‌عنوان مهم‌ترین معیارهای بیرونی تأثیرگذار بر کیفیت حسابرسی شناسایی و الگوی جامع ارائه شده است.