از جهت‌گیری استراتژیک تا مزیت رقابتی پایدار: تبیین نقش قابلیت‌های سازمانی در ارتقای موقعیت رقابتی شرکت‌های دانش‌بنیان

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور ,واحد بین الملل، آلانیا، ترکیه.

2 استادیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران،ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: در فضای پرتلاطم و رقابتی اقتصاد دانش‌محور، شرکت‌های دانش‌بنیان برای دستیابی به مزیت رقابتی پایدار نیازمند بهره‌گیری هوشمندانه از جهت‌گیری‌های استراتژیک خود و توسعه قابلیت‌های سازمانی هستندروش‌شناسی: این مطالعه از نوع کاربردی است و با روش توصیفی-پیمایشی انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه کارکنان شرکت دانش‌بنیان هوافضای دُرنا بود که از میان آنها تعداد 125 نفر به عنوان نمونه آماری و به روش نمونه‌گیری غیر‌احتمالی در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌‌ها پرسش‌نامه بود و تجزیه‌وتحلیل داده‌‌‌ها در دو سطح آمار توصیفی و استنباطی با بهره‌گیری از نرم‌‌افزارهای اِس‌پی‌اِس‌اِس نسخه 25 و اِسمارت پی‌اِل‌اِس نسخه 3/3 انجام شد.یافته‌ها: تحلیل داده‌های پژوهش نشان داد که جهت‌گیری استراتژیک بر مزیت رقابتی پایدار، قابلیت‌های بازاریابی، فناوری و رسانه‌های اجتماعی تأثیر مثبت و معنی‌داری دارد و همچنین، تأثیر مثبت و معنی‌داری قابلیت‌های بازاریابی، فناوری و رسانه‌های اجتماعی بر مزیت رقابتی پایدار تأیید شد. علاوه‌براین، قابلیت‌های رسانه‌های اجتماعی بر قابلیت‌های بازاریابی و فناوری تأثیر مثبت و معناداری دارد؛ در نهایت مشخص شد قابلیت‌های بازاریابی، فناوری و رسانه‌های اجتماعی در رابطه بین جهت‌گیری استراتژیک با مزیت رقابتی پایدار شرکت دانش‌بنیان هوافضای دُرنا نقش میانجی‌گری ایفا می‌کند. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد که جهت‌گیری استراتژیک تنها زمانی می‌تواند به مزیت رقابتی پایدار منجر شود که از طریق تقویت قابلیت‌های کلیدی نظیر بازاریابی، فناوری و به‌ویژه رسانه‌های اجتماعی پشتیبانی شود. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود مدیران و تصمیم‌گیرندگان شرکت‌های دانش‌بنیان به‌جای تمرکز صرف بر تدوین استراتژی، به توسعه هدفمند قابلیت‌های سازمانی به‌ویژه در حوزه‌های بازاریابی دیجیتال، مدیریت فناوری و بهره‌برداری اثربخش از ظرفیت‌های رسانه‌های اجتماعی بپردازند. این قابلیت‌ها به‌عنوان پیونددهنده استراتژی و عملکرد رقابتی، نقش کلیدی در خلق ارزش پایدار برای سازمان ایفا می‌کنند و می‌توانند موقعیت رقابتی شرکت را در محیط‌های پویای فناوری‌محور تقویت کنند.