الگوی شایستگی مدیران راهبردی در اجرای خطمشیهای مدیریت بحران در سازمانهای دفاعی
نویسندگان
1 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 استادیار ، گروه مدیریت بازرگانی ،دانشکده مدیریت ، اقتصاد و حسابداری، دانشگاه پیام نور ، تهران ، ایران
3 استادیار گروه مدیریت، دانشگاه هوایی شهید ستاری، تهران، ایران
doi
چکیده
زمینه و هدف: مدیریت بحران در سازمانهای دفاعی به دلیل پیچیدگیهای فزاینده تهدیدات نوین و اهمیت حفظ امنیت ملی، از اهمیت حیاتی برخوردار است. با این حال، پژوهشهای موجود در این زمینه، اغلب به شایستگیهای عمومی مدیریتی پرداختهاند و کمتر به بررسی شایستگیهای اختصاصی مورد نیاز مدیران راهبردی در این سازمانها در اجرای خطمشیهای مدیریت بحران با در نظر گرفتن ماهیت خاص بحرانهای نظامی-امنیتی پرداختهاند. این پژوهش با هدف طراحی الگوی شایستگیهای مدیران راهبردی در اجرای خطمشیهای مدیریت بحران در سازمانهای دفاعی انجام شد. روششناسی: این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شده است. جامعه آماری شامل ۱۵ نفر از خبرگان و متخصصان برجسته در حوزه دفاع، مدیریت بحران و خطمشیگذاری در سازمانهای دفاعی بود که با نمونهگیری هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. ابزار جمعآوری دادهها، مصاحبه نیمهساختاریافته بود. دادههای حاصل با نرمافزار مکسکیودیاِی و بر اساس مراحل رویکرد سه مرحلهای اِتراید و استرلینگ تحلیل گردید. اعتبار و پایایی یافتهها با استفاده از معیارهایی چون بازبینی توسط اعضا، مثلثسازی دادهها، و ممیزی خارجی تضمین شد. یافتهها: یافتههای پژوهش به طراحی الگوی جامع شایستگیهای مدیران راهبردی در اجرای خطمشیهای مدیریت بحران در سازمانهای دفاعی منجر شد. این الگو شامل پنج بعد اصلی شایستگی است؛ شایستگیهای شناختی مانند تفکر راهبردی و آیندهنگری، شایستگیهای بینفردی و ارتباطی مانند رهبری تیمی و مذاکره، شایستگیهای فنی و تخصصی مانند دانش بحران و مدیریت اطلاعات، شایستگیهای فردی و شخصیتی مانند تابآوری و تصمیمگیری قاطع، و شایستگیهای سیستمی و سازمانی مانند هماهنگی بینسازمانی و مدیریت منابع کلان. نتیجهگیری: این پژوهش با ارائه یک الگوی جامع شایستگی، گام مهمی در جهت توانمندسازی مدیران راهبردی سازمانهای دفاعی برای مقابله مؤثرتر با بحرانهای پیچیده برداشته است. سازمانهای دفاعی میتوانند با بومیسازی و اعتبارسنجی این الگو، آن را مبنای طراحی و بازنگری برنامههای آموزش و توسعه مدیران راهبردی خود قرار دهند. همچنین، شایستگیهای شناساییشده باید در فرآیندهای جذب، انتصاب و ارزیابی عملکرد این مدیران لحاظ شود تا از حضور افراد دارای توانمندیهای لازم برای مدیریت بحرانهای آینده اطمینان حاصل شود. اجرای این توصیهها میتواند به ارتقای آمادگی و تابآوری سازمانهای دفاعی در برابر تهدیدات نوظهور و حفظ منافع ملی کمک شایانی کند.
