عوامل مؤثر بر تجاریسازی فناوریهای دفاعی با رویکرد واکنشی؛ مورد مطالعه یک فناوری توسعه یافته
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران
2 کارشناس ارشد دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران
3 دانشیار دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران
doi
چکیده
زمینه و هدف: سازمانهای دفاعی کشور همواره در پی تجاریسازی فناوریهای توسعهیافته در درون سازمان خود بودهاند. در میان رویکردهای مختلف تجاریسازی فناوری، رویکرد واکنشی انطباق بیشتری با تجاریسازی فناوریهای دفاعی دارد؛ زیرا در این حوزه، تجاریسازی غالباً بهعنوان هدفی ثانویه و پس از تحقق مأموریتها و اهداف دفاعی دنبال میشود. پژوهش حاضر با هدف شناسایی عواملی انجام شده است که به موفقیت تجاریسازی یک فناوری دفاعی در دانشگاه صنعتی مالک اشتر انجامیدهاند.. روششناسی: این پژوهش از حیث هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری دادهها، ترکیبی است. در گام نخست، بهمنظور بررسی ادبیات موضوع و شناسایی عوامل مؤثر بر تجاریسازی، از مطالعات کتابخانهای استفاده شد. سپس برای تطبیق و بومیسازی این عوامل در حوزه فناوریهای دفاعی، با خبرگان سازمانهای دفاعی مصاحبههای تخصصی انجام گرفت. در ادامه، بهمنظور رتبهبندی عوامل شناساییشده، از روش تحلیل سلسلهمراتبی استفاده شد. بدین منظور، پرسشنامه مقایسات زوجی میان خبرگان توزیع و دادههای حاصل با بهرهگیری از نرمافزار اکسل تحلیل گردید. در بخش کیفی از روش نمونهگیری گلوله برفی و در بخش کمی از روش هدفمند استفاده شد. یافتهها: نتایج پژوهش در قالب 5 عامل اصلی و 30 مؤلفه ارائه شد. یافتهها نشان میدهد که عوامل و مؤلفههای مرتبط با بازار (بهویژه استفاده از روشهای مؤثر بازاریابی و تبلیغات)، عوامل فردی (بهویژه انگیزه)، عوامل سازمانی (بهویژه حمایت و پشتیبانی رهبران و مدیران ارشد)، عوامل محیطی (بهویژه رعایت حقوق و مالکیت فکری) و عوامل فناورانه (بهویژه وجود فناوریهای جایگزین و رقیب) بهترتیب بیشترین اهمیت را در تجاریسازی فناوری مورد مطالعه دارند. نتیجهگیری: یافتههای این پژوهش میتواند به بهبود فرآیندهای تجاریسازی فناوریهای دفاعی توسعهیافته در دانشگاه صنعتی مالک اشتر کمک کند. توجه به روشهای بازاریابی و تبلیغات و نیز رصد فناوریهای رقیب، از یکسو، و ایجاد سازوکارهای انگیزشی برای کارکنان، از سوی دیگر، میتواند نقش مؤثری در ارتقای موفقیت تجاریسازی ایفا کند. همچنین، حمایت و همراهی مدیران ارشد و توجه ویژه به صیانت از حقوق و مالکیت فکری دستاندرکاران پروژههای تجاریسازی، از عوامل کلیدی در تحقق موفقیت این فرآیند بهشمار میرود.
