تعیین مناطق مناسب اجرای سامانه‌های کوچک جمع‌آوری باران با استفاده از مدل‌های تصمیم‌گیری چند معیاره (مطالعه موردی: استان اصفهان)

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، رشته آبیاری و زهکشی، دانشگاه شهرکرد

2 گروه مهندسی آب- دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد

3 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه شهرکرد

doi
10.22125/agmj.2023.340391.1135
چکیده

تعیین مناطق مستعد جهت اجرای طرح‌های کوچک جمع‌آوری آب باران می‌تواند به بیشینه سازی استفاده و افزایش بهره وری آب باران کمک کند. در تحقیق حاضر، با استفاده از دو نوع مدل‌های تصمیم‌گیری چند معیاره شامل مدل‌ تحلیل شبکه‌ای (ANP) و مدل‌ تحلیل سلسله مراتبی (AHP)، مناطق مستعد جهت اجرای سامانه‌های کوچک جمع‌آوری آب باران در استان اصفهان مورد بررسی قرار گرفت و نتایج حاصل از دو مدل از نظر آماری باهم مقایسه گردید. در این پژوهش، از متغیرهای بارش (بارش سالانه 111 ایستگاه سینوپتیک،کلیماتولوژی، تبخیرسنجی و باران‌سنجی)، شیب زمین، نفوذپذیری خاک، پوشش گیاهی، حاصلخیزی خاک، فاصله از شهر و روستا و فاصله از جاده استفاده شد. نتایج نشان داد که در هر دو مدل شهرستان‌های خمینی‌شهر با حدود 63 درصد و مبارکه با حدود 55 درصد از اراضی، دارای بیشترین درصد مناطق مستعد (خوب و خیلی خوب) و شهرستان‌های آران و بیدگل (4 درصد) و اردستان (6 درصد) کمترین درصد مناطق مناسب جهت احداث سامانه‌های کوچک جمع‌آوری آب باران هستند. برای کل استان نیز بر اساس مدل‌های AHP و ANP به ترتیب حدود 8/24 و 8/21 درصد از اراضی در وضعیت خوب و خیلی خوب جهت اجرای سامانه‌های کوچک جمع‌آوری آب باران قرار دارند. همچنین نتایج نشان داد که بر اساس هر دو روش AHP و ANP، حدود 3/76 درصد از اراضی با شرایط خوب و خیلی‌خوب جهت احداث این سامانه‌ها در شهرستان‌های خشک و نیمه خشک و 7/23 درصد در مناطق نیمه مرطوب غرب و جنوب غرب استان قرار دارند. مقایسه آماری نتایج دو مدل نشان داد که تفاوت بین مساحت سطوح مستعد در سطح 01/0 معنی‌داری است. این تفاوت ناشی از نحوه اختصاص وزن به لایه‌های اطلاعاتی ورودی است.