راهبردهای توسعه ظرفیت انطباقپذیری منابع انسانی
نویسندگان
1 استاد، گروه مدیریت دولتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه مدیریت، دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری؛ تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری، مدیریت دولتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 استاد، دانشکده مدیریت، دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران، ایران
doi
چکیده
زمینه و هدف: در بستر تحولات، پیچیدگیهای فزاینده و عدم قطعیت حاکم بر محیطهای کاری معاصر، توسعه ظرفیت انطباقپذیری منابع انسانی بهعنوان یک ضرورت راهبردی برای ارتقای اثربخشی و تابآوری سازمانی مطرح شده است. با این حال، نظامهای مدیریت منابع انسانی از فقدان الگویی راهبردمحور برای توسعه این ظرفیت رنج میبرند. ازاینرو، پژوهش حاضر با هدف طراحی الگویی راهبردی برای توسعه ظرفیت انطباقپذیری منابع انسانی با بهرهگیری از رویکرد آمیخته انجام میشود. روششناسی: این پژوهش از حیث هدف، از نوع کاربردی محسوب میشود و از نظر روش گردآوری دادهها، در چارچوب مطالعات آمیخته جای میگیرد. در بخش کیفی از راهبرد تحلیل مضمون و در بخش کمی از راهبرد توصیفی پیمایشی استفاده شده است. جامعه مورد مطالعه بخش کیفی شامل ۱۵ نفر از خبرگان سازمان بهزیستی کشور و جامعه آماری بخش کمی شامل مدیران و کارشناسان سازمان بهزیستی کشور به تعداد 482 نفر بود. دادهها از طریق روشهای کتابخانهای و میدانی گردآوری گردید و ابزار اصلی جمعآوری اطلاعات، مصاحبه نیمهساختاریافته و پرسشنامه بود. یافتهها: بر اساس تحلیل دادههای کیفی، راهبردهای توسعه ظرفیت انطباقپذیری منابع انسانی در سه بعد توانمندسازی مستمر فردی و حرفهای منابع انسانی (آموزشهای هدفمند و مهارتمحور، توسعه مسیرهای یادگیری غیررسمی، پرورش ذهنیت رشد و خودتوسعه گری)، تحول در سبک مدیریت منابع انسانی(مشارکتجویی و مشارکت پذیری، مدیریت انگیزش و پاداش، مدیریت استراتژیک منابع انسانی)، تقویت زیرساختهای سازمانی و محیطی پشتیبان (توسعه نظام حمایتی درونسازمانی، تسهیل دسترسی به منابع اطلاعاتی و تخصصی، تقویت همکاری بینبخشی و شبکهای) سازماندهی شدند. تحلیل دادههای کمی نیز حاکی از برازش مناسب مدل بود. نتیجهگیری: الگوی نهایی پژوهش با تمرکز بر راهبردهای تقویت ابعاد فردی، منابع انسانی و زیرساختی، زمینه ارتقای ظرفیت انطباقپذیری منابع انسانی را در مواجهه با تحولات محیطی، اجتماعی و سازمانی فراهم میسازد. همچنین، با اتکا به ویژگیها و اقتضائات بومی سازمان بهزیستی، امکان طراحی و اجرای مداخلات توسعهای هدفمند را برای توانمندسازی نیروی انسانی در شرایط پرفشار، پیچیده و ناپایدار مهیا میکند و میتواند به بهبود آمادگی سازمان در برابر تغییرات کمک شایانی نماید.
