ارزیابی مقاومت نارون چتری، ملج و نارون چینی به Ophiostoma novo-ulmi، عامل بیماری مرگ هلندی نارون

نویسندگان

1 نویسنده مسئول، دانشجوی سابق کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 استادیار، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 دانشیار، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

doi
چکیده

بیماری مرگ هلندی نارون یکی از مهمّترین بیماریهای آوندی است که تاکنون باعث بوجود آمدن اپیدمی‌های بسیار شدید و وسیعی در دنیا شده است. امروزه با توجه به ظهور گونه‌ها و نژادهای مهاجم‌تر بیماری، در راستای اقدامات مدیریتی علیه این بیماری، بهترین راه استفاده از گونه‌ها و واریته‌های مقاوم تشخیص داده شده است. در این تحقیق میزان مقاومت سه گونه نارون چتری (Ulmus carpinifolia var. umbraculifera Rehd.)،  ملج (U. glabra Huds.) و چینی (U. parvifolia Jacq.) در اثر مایه کوبی با 3 جدایه از قارچ Ophiostomanovo-ulmi تحت شرایط گلخانه‌ای مورد بررسی قرار گرفت. نتایج آزمون تعیین درصد پژمردگی و ریزش برگ نشان داد که نهالهای نارون چتری و ملج دارای حساسیت بسیار زیادی به عامل بیماری هستند و پس از گذشت 8 هفته بطور کامل دچار پژمردگی شدند، ولی نهالهای نارون چینی پس از گذشت این مدت درصد پژمردگی کمی از خود نشان دادند. بررسی درصد پژمردگی نهالها پس از 8 هفته از زمان مایه کوبی نشان داد که نهالهای نارون چینی با 11-1 درصد در مقایسه با دو گونه دیگر به طور معنی داری (P<%5) حساسیت کمتری نسبت به جدایه‌های عامل بیماری نشان دادند. در این میان، جدایه On3 عامل بیماری نسبت به دو جدایه دیگر شدّت بیماری‌زایی بیشتری داشت. همچنین، این تحقیق نشان داد که به‌رغم مقاومت نسبی نارون چینی در برابر این بیماری، نژادهای جدید عامل بیماری از توان بیماری زایی بیشتری برخوردار هستند. استفاده از این گونه نارون، به عنوان گونه‌ای مقاوم نسبت به بیماری مرگ هلندی نارون در سطح بسیار وسیع در کشور و نیز بکارگیری آن در برنامه های اصلاح نارون و جایگزینی آن به جای گونه‌های حساس نظیر نارون چتری و ملج در این مقاله بحث شده است.