معرفی زنبورهای گالزای بلوط (Hymenoptera: Cynipidae) و پارازیتوئیدهای درون گالی روی بلوط Quercus brantii در مناطق جنوبی زاگرس

نویسندگان

1 دانشیار پژوهشی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران

2 مربی پژوهشی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان بوشهر

3 نویسنده مسئول، کارشناس پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان بوشهر

4 استادیار پژوهشی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران

doi
چکیده

شناسایی عوامل گالزای درختان بلوط که از تنوع گونه‌ای بالایی برخوردارند تاکنون در مناطق وسیعی از کشور انجام شده، اما لزوم انجام تحقیقات تکمیلی را در این خصوص می‌طلبد. مقاله حاضر برگرفته از طرح تحقیقاتی جمع‌آوری و شناسایی حشرات گالزای درختان بلوط حاشیه جنوبی نوار زاگرس بوده که به صورت زیر پروژه طرح ملی و در دو استان فارس و خوزستان طی سالهای 1384 لغایت 1385 اجرا گردید. در این تحقیق علاوه بر مطالعه عوامل گالزای درختان بلوط بخصوص زنبورهای خانواده Cynipidae، عوامل پارازیت و همچنین حشرات همسفره با این عوامل گالزا جمع‌آوری و شناسایی گردیدند. در این مطالعه مناطق مورد بررسی عبارت از سپیدان، قائمیه و نورآباد در استان فارس و باغملک، مسجد سلیمان و اندیمشک در استان خوزستان بودند. نمونه‌برداری هر دو هفته یکبار انجام و گال‌های جمع‌آوری شده به آزمایشگاه منتقل گردیدند. گال‌های جمع‌آوری شده بر اساس شکل ظاهری یکسان به ظروف پرورش منتقل و پس از خروج حشرات کدگذاری و جهت شناسایی دقیق به مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور ارسال گردیدند. در مجموع 7 گونه زنبور گالزا از خانواده Cynipidae به نامهای Aphelonyx persica،Dryocosmus israeli، Neuroterus saliens، Neuroterus lanuginosus، Pseudoneuroterus macropterus، Dryocosmus tavakoliiوDryocosmus mikoiروی میزبان بلوط ایرانی Quercus brantii در مناطق مورد بررسی جمع‌آوری و شناسایی گردیدند. همچنین تعداد 9 گونه زنبور پارازیتوئید متعلق به 6 خانواده مختلف از بال غشائیان از گالهای جمع‌آوری شده جداسازی و شناسایی گردیدند.