راهبردهای جنگ شناختی در نیروی پدافند هوائی ارتش جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت دفاعی، دانشکده جنگ، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران
2 استادیار، دانشکده جنگ، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران
doi
چکیده
زمینه و هدف: جنگ شناختی یکی از مهمترین جنگ های آینده خواهد بود و دشمنان بهطور فزایندهای با پیشرفت فناوریهای هوافضا و ظهور پهپادها و موشکهای هوشمند، از جنگ شناختی برای تأثیرگذاری بر تصمیمگیری، نگرش و مغز افزارها استفاده میکنند. بر این اساس هدف از پژوهش تدوین راهبردهای جنگ شاختی در پدافند هوایی آجا است. روششناسی: این پژوهش کاربردی با استفاده از روش آمیخته متوالی انجام شده است. جهت تعیین راهبردهای جنگ شناختی در مرحله کیفی، نقاط قوت، ضعف، تهدیدات و فرصت ها شناسایی گردید. مشارکتکنندگان این مرحله شامل شماری از خبرگان دفاعی بودند که به صورت غیر تصادفی برای مصاحبه انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته گردآوری و با روش تحلیل مضمون و با استفاده از نرمافزار مکسکیودیاِی تحلیل شدند. در بخش کمی، با توجه به ماتریس سوات راهبردها تعیین گردیدند. جامعه آماری این مرحله شامل خبرگان پدافند هوایی بود. نمونهگیری به روش هدفمند انجام گرفت و دادههای این مرحله از طریق پرسشنامه گردآوری و تحلیل شد. یافتهها: عوامل شناساییشده در این پژوهش در چهار راهبرد دستهبندی شدند؛ الف) راهبردهای انطباقی-محافظهکارانه،ب) راهبردهای تهاجمی،ج) راهبردهای رقابتی،د) راهبردهای تدافعی. با توجه به تحلیلهای انجامشده، پدافند هوایی در حوزه جنگ شناختی در حالت تدافعی قرار دارد و هم از ضعفهایی برخوردار است و هم با تهدیداتی مواجه است. از این رو، طراحی پدافند هوایی جمهوری اسلامی ایران در جنگ شناختی با هدف حفاظت از سامانهها و تقویت توان مقابله با تهدیدات نوین ضرورت دارد. نتیجهگیری: بهبود وضعیت موجود این عوامل در سازمانهای دفاعی میتواند به ارتقای سطح تابآوری شناختی کارکنان کمک کند همچنین نیروی پدافند هوایی ارتش ج.ا.ایران نهتنها در میدان نبرد فیزیکی، بلکه در جنگ شناختی نیز بهعنوان یک بازیگر مهم عمل کند.
