بازشناسی ابعاد مدیریت منابع انسانی ارزش‌آفرین در بخش دولتی: سنت مطالعه مرور فراترکیب

نویسندگان

1 استاد، گروه مدیریت دولتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استاد، گروه مدیریت دولتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: در چارچوب شبه‌پارادایم حکمرانی سرمایه انسانی ارزش‌آفرین، منابع انسانی از یک نهاده اجرایی صرف فراتر رفته و به کانون راهبردی خلق ارزش عمومی و مزیت رقابتی پایدار در سازمان‌های دولتی تبدیل شده‌اند. این چرخش مفهومی، منطق حاکم بر مدیریت منابع انسانی را از رویکردهای اداری، رویه‌محور و کنترلی به سوی معماری یکپارچه و نظام‌مند مدیریت منابع انسانی ارزش‌آفرین سوق داده است؛ معماری‌ای که بر هم‌راستایی سرمایه انسانی با مأموریت‌های حاکمیتی، ارتقای اثربخشی نهادی و خلق ارزش پایدار برای ذی‌نفعان عمومی تأکید دارد. با وجود این تحول نظری، ادبیات موجود در حوزه مدیریت دولتی همچنان با پراکندگی مفهومی و عدم اجماع در تبیین ابعاد مدیریت منابع انسانی ارزش‌آفرین مواجه است. ازاین‌رو، هدف این پژوهش آن است که با بهره‌گیری از روش مرور فراترکیب، به بازشناسی، تجمیع و صورت‌بندی نظام‌مند ابعاد مدیریت منابع انسانی ارزش‌آفرین در بخش دولتی بپردازد.روش‌شناسی: پژوهش حاضر در چارچوب پارادایم تفسیری ـ برساختی سامان یافته و هسته مرکزی آن بر استراتژی مرور نظام‌مند فراترکیب استوار است. به‌منظور شفاف‌سازی و نظام‌مند ساختن فرایند جست‌وجو، غربال‌گری و انتخاب مطالعات، ده مقاله منتخب بر اساس پروتکل استاندارد پریزما مورد پالایش قرار گرفتند. همچنین، برای ارزیابی کیفیت روش‌شناختی منابع از برنامه مهارت‌های ارزیابی انتقادی بهره گرفته شد و به‌منظور اطمینان از انسجام، اعتبار و منطق تحلیل، الگوی هفت‌مرحله‌ای ساندلوسکی و باروسو مبنای انجام فراترکیب قرار گرفت.یافته‌ها: پس از انجام فرایند کدگذاری با استفاده از نرم‌افزار مکس‌کیو‌دی‌اِی، در مجموع چهل‌وپنج شاخص، پانزده مؤلفه و پنج بعد شناسایی گردید. ابعاد اصلی شامل مدیریت تأمین و جذب استعداد، مدیریت توسعه سرمایه انسانی، مدیریت تعهد و ماندگاری، مدیریت عملکرد و نوآوری و همسویی راهبردی است که در مجموع، چارچوبی یکپارچه و نظام‌مند برای مدیریت منابع انسانی ارزش‌آفرین در بخش دولتی ارائه می‌کنند.