مدلسازی کمی عملکرد نوآورانه شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در صنایع هوایی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت، دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران، ایران.

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت، اقتصاد و حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: امروزه، شرکت‌های دانش‌بنیان به زمینه‌ای برای نوآوری و ارزش‌آفرینی پایدار تبدیل شده‌اند. با این حال، شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی به دلیل عدم درک پیچیدگی محیط کسب‌وکار و نیز وجود شکاف میان روتین‌های فعلی آنها با الزامات محیطی، توفیق چندانی در اقدامات نوآورانه و تجاری‌سازی آن نداشته‌اند. با توجه به این مسئله، این مطالعه با تبیین نقش میانجی قابلیت تجزیه و تحلیل کلان‌داده، قابلیت پلتفرم دیجیتال و چابکی بنگاه به بررسی تأثیر ظرفیت جذب دانش بر عملکرد نوآوری این شرکت‌ها پرداخته است. روش‌شناسی: این پژوهش، هدفی کاربردی دارد و به لحاظ ماهیت و روش گردآوری داده‌ها، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل 279 شرکت‌ دانش‌بنیان فعال در صنایع هوایی بود. حجم نمونه با جدول مورگان تعداد 162 نفر تعیین شد. داده‌ها با پرسشنامه استاندارد به‌صورت آنلاین گردآوری شد. مدل پژوهش نیز با تکنیک مدل‌سازی معادلات ساختاری به کمک نرم‌افزار اسمارت پی‌ال‌اس 3 تحلیل گردید. یافته‌ها: یافته‌ها پژوهش نشان داد ظرفیت جذب دانش بر چابکی، قابلیت‌های‌ تجزیه و تحلیل کلان‌داده و پلتفرم دیجیتال و عملکرد نوآوری تأثیر مثبت و معناداری دارد. تأثیر چابکی، قابلیت‌های‌ تجزیه و تحلیل کلان‌داده و دیجیتال نیز بر عملکرد نوآوری تأیید شد. به‌علاوه، نقش میانجی قابلیت‌های‌ تجزیه و تحلیل کلان‌داده و پلتفرم دیجیتال تأیید گردید اما نقش میانجی چابکی بنگاه از نظر آماری رد شد. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش بیانگر آن است که ظرفیت جذب دانش نقش کلیدی در ارتقاء عملکرد نوآورانه شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در صنایع هوایی ایفا می‌کند. همچنین، قابلیت‌های تجزیه و تحلیل کلان‌داده و پلتفرم دیجیتال نه تنها به صورت مستقیم بر نوآوری اثرگذارند، بلکه به‌عنوان میانجی در مسیر تأثیر ظرفیت جذب دانش بر عملکرد نوآورانه نیز ایفای نقش می‌کنند. با این حال، نقش میانجی چابکی بنگاه در این ارتباط از نظر آماری معنادار تشخیص داده نشد. این یافته‌ها بر ضرورت تقویت ظرفیت جذب دانش و توسعه زیرساخت‌های تحلیلی و دیجیتال به‌منظور بهبود نوآوری در شرکت‌های دانش‌بنیان دلالت دارند.