فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: ارزیابی کیفیت آموزش در دانشگاه‌های نظامی به دلیل نیاز به تربیت نیروهای متخصص و آماده برای شرایط بحرانی، از اهمیت بالایی برخوردار است. با توجه به تفاوت‌های ماهوی آموزش نظامی با غیرنظامی، مدل‌های ارزیابی موجود مانند سروکوال و سیپ پاسخگوی نیازهای خاص این محیط‌ها نیستند. بر این اساس، در این پژوهش به طراحی مدلی مفهومی برای ارزیابی کیفیت آموزش در دانشگاه‌های نظامی ایران پرداخته می‌شود. روش‌شناسی: این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی است که به روش آمیخته اکتشافی (کیفی و کمی) انجام شده است داده‎های کیفی با نرم افزار مکس کیودا و تحلیل محتوا با روش کد گذاری باز مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. جامعه آماری در بخش کیفی شامل 25 نفر از اساتید با تجربه و مسئولین دانشگاه‌های نظامی و در بخش کمی شامل اساتید و دانشجویان دانشگاه‌های نظامی ایران بود. نمونه نهایی 420 نفر از اعضای جامعه آماری شامل 80  استاد و 340 دانشجو انتخاب شدند. داده‌های کمی با استفاده از نرم افزار اس‌پی‌اس‌اس و تحلیل عاملی اکتشافی تحلیل شدند . همچنین، برای تأیید ساختار الگو از تحلیل عاملی تائیدی و نرم‌افزار آموس استفاده شد. یافته‌ها: چهار بعد یاددهی، یادگیری، برنامه آموزشی، و مدیریت و پشتیبانی به‌عنوان ستون‌های اصلی و 12 مؤلفه و 40 شاخص اندازه‎گیری برای الگوی مفهومی ارزیابی کیفیت آموزش در دانشگاه‌های نظامی شناسایی گردیدند. شاخص‌های برازش مدل نشان‌دهنده تطابق مناسب با داده‌ها بودند. پایایی ترکیبی  برای تمامی ابعاد بالاتر از ۰.۷ بود که نشان‌دهنده قابلیت اطمینان مدل است تمامی ابعاد مدل رابطه مثبت و قوی با کیفیت آموزش دارند و سطح معنی داری هر چهار بعد کمتر از 0.05 است که نشان می‎دهد این رابطه معنادار آماری است و مدل چهاربُعدی ۶۸% از واریانس کیفیت آموزش را تبیین کرد. نتیجه‌گیری: مدل مفهومی پیشنهادی می‌تواند به‌عنوان یک چارچوب کارآمد برای ارزیابی کیفیت آموزش در دانشگاه‌های نظامی مورد استفاده قرار گیرد. مقایسه مدل پیشنهادی با مدل‌های سروکوال، بالدریج و سیپ نشان داد که مدل ارائه شده به دلیل افزودن شاخص‌های عملیاتی و ادغام الزامات انضباطی نظامی در بُعد مدیریت دارای نوآوری است. پیشنهاد می‎شود این الگو به‌صورت آزمایشی در یک یا چند دانشگاه نظامی پیاده‌سازی شده و نتایج آن تحلیل شود.