شناسایی موانع و چالش های اجرای نظام جامع تربیت و آموزش آجا در حوزه دفاع هوایی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده مدیریت دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری. تهران، ایران

2 استادیار، دانشکده مدیریت، دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران، ایران.

3 کارشناس ارشد دانشکده مدیریت، دانشگاه دافوس آجا، تهران، ایران.

doi
چکیده

زمینه و هدف: نظام جامع تربیت و آموزش در ارتش جمهوری اسلامی ایران (آجا) به‌عنوان یکی از ارکان اصلی توسعه توانمندی‌های دفاعی، نقش تعیین‌کننده‌ای در ارتقای مهارت‌ها، دانش تخصصی و آمادگی عملیاتی نیروهای مسلح ایفا می‌کند. در حوزه دفاع هوایی، پیچیدگی‌های فنی، تغییرات سریع فناوری و ضرورت هماهنگی میان واحدهای مختلف عملیاتی، اهمیت اجرای اثربخش این نظام را دوچندان کرده است. با این حال، وجود موانع و چالش‌های مختلف می‌تواند مانع تحقق کامل اهداف این نظام شود. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل موانع و چالش‌های اجرای نظام جامع تربیت و آموزش آجا در حوزه دفاع هوایی انجام گرفته است.   روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نوع، کاربردی است که با روش آمیخته اکتشافی (کیفی-کمی) انجام شده است. در بخش کیفی، با ۱۰ خبره (تا رسیدن به اشباع نظری) مصاحبه نیمه‌ساختاریافته انجام شد و داده‌ها به روش تحلیل مضمون و با نرم افزار مکس‌کیو‌دی‌اِی تحلیل گردید. در بخش کمی، نظرات 100 نفر از فرماندهان و مدرسان با پرسشنامه محقق‌ساخته مورد بررسی قرار گرفتند. برای روایی ابزار از نظر متخصصان و برای پایایی از آلفای کرونباخ (بالای ۰.۷) استفاده گردید. تحلیل داده‌های کمی با آزمون t تک‌نمونه‌ای انجام گرفت. یافته‌ها: موانع اجرای نظام آموزشی در ۴ بعد (فرایندی، سیاستی، ساختاری، کارکردی)، ۱۱ مؤلفه (مانند کمبود اعتبارات، ضعف فناوری) و ۳۱ شاخص دسته‌بندی شدند. مهم‌ترین چالش‌ها عبارتند از: غفلت از تغییرات تکنولوژیکی (میانگین: ۴.۸۳ از ۵) و محدودیت مشوق‌های مالی (میانگین: ۴.۸۳). نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان داد که اجرای نظام جامع تربیت و آموزش آجا در حوزه دفاع هوایی با مجموعه‌ای از چالش‌ها از جمله محدودیت منابع انسانی و تجهیزاتی، ناهماهنگی ساختاری، ضعف در به‌روزرسانی محتوای آموزشی متناسب با فناوری‌های نوین و موانع مدیریتی مواجه است. رفع این موانع مستلزم رویکردی یکپارچه، حمایت سازمانی، سرمایه‌گذاری در توسعه زیرساخت‌ها و بهره‌گیری از تجربیات و دانش تخصصی روز است تا توان عملیاتی و کارایی نظام آموزشی در این حوزه ارتقا یابد. تمرکز بر آموزش الکترونیکی و تأمین منابع مالی هدفمند می‌تواند به بهبود وضعیت موجود کمک کند. یافته‌های این پژوهش می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری مدیران تربیت و آموزش نیروهای مسلح قرار گیرد.