فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: در بخش هوانوردی نظامی، خلبانان نقش مهمی در تضمین امنیت ملی ایفا نموده و به مهارت‌ها و توانایی‌های ویژه‌ای نیاز دارند. شناسایی شایستگی‌های موردنیاز و توسعه این شایستگی‌ها، به‌ویژه در حرفه‌هایی مانند خلبانی که نیازمند مهارت‌های چندبعدی است، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این مطالعه با هدف تحلیل شایستگی‌های موردنیاز دانشجویان خلبانی و بهبود فرآیندهای گزینش و توسعه انجام‌ شده است. روش‌شناسی: این پژوهش از نوع کاربردی و توصیفی بوده که با روش تحقیق آمیخته و راهبرد استقرایی انجام‌شده است. ابتدا در بخش کیفی ادبیات مرتبط با شایستگی‌های خلبانان برای شناسایی مؤلفه‌های اولیه به‌وسیله روش تحلیل محتوای استقرایی موردمطالعه قرار گرفت سپس مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته‌ای با 9 استادخلبان باتجربه مدیریتی انجام گرفت و داده‌ها با استفاده از تحلیل مضمون و نرم‌افزار مکس‌کیو‌دی اِی بررسی شد. در بخش کمی، برای تعمیم نتایج، پرسشنامه‌ای طراحی و بین 167 نفر از خلبانان مجرب و اساتید خلبانی توزیع شد. از مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزار اِسمارت‌ پی‌اِل‌اِس برای ارزیابی روابط متغیرها و اعتبار مدل استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که شش بُعد اصلی شایستگی شامل شایستگی‌های شناختی، شخصیتی، اجتماعی، روانی–حرکتی، هوانوردی و جسمانی برای موفقیت در آموزش و عملیات خلبانی نظامی ضروری هستند. از دیدگاه خبرگان، شایستگی شناختی (توانایی تحلیل و تصمیم‌گیری)، شایستگی شخصیتی (تاب‌آوری و تعهد) و شایستگی اجتماعی (هوش هیجانی و کار تیمی) بیشترین اهمیت را دارند. برازش مدل مفهومی نیز از طریق شاخص نیکویی برازش و با به دست آمدن عدد 62/0 تأیید شد. نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش می‌تواند به بهبود فرآیندهای گزینش و توسعه استعداد دانشجویان خلبانی در نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران کمک کند. نتایج نشان می‌دهد که سازمان‌های هوانوردی می‌توانند با شناسایی شایستگی‌های موردنیاز دانشجویان خلبانی و با توسعه این شایستگی‌ها علاوه بر کاهش هزینه‌ها، ایمنی و عملکرد سازمانی را ارتقا دهند.