شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر موفقیت جانشین پروری در صنعت دفاعی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده مدیریت، دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران، ایران

2 دانشیار دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، دانشکده مدیریت ، تهران، ایران

3 مدرس دانشکده مدیریت دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران، ایران.

doi
چکیده

زمینه و هدف: در سازمان‌های دفاعی که با مأموریت‌های حساس، ساختارهای پیچیده و ضرورت تداوم رهبری مؤثر مواجه‌اند، برنامه‌ریزی جانشین‌پروری به عنوان یکی از راهبردهای کلیدی در تضمین پایداری و کارآمدی منابع انسانی مطرح است. با توجه به ویژگی‌های خاص این صنعت نظیر امنیتی بودن محیط، تخصص‌گرایی و محدودیت‌های ساختاری، موفقیت نظام جانشین‌پروری مستلزم شناخت دقیق عوامل اثرگذار و اولویت‌بندی صحیح آن‌ها است. هدف این پژوهش، شناسایی و اولویت‌بندی عوامل کلیدی مؤثر بر موفقیت نظام جانشین‌پروری در صنعت دفاعی است. روش‌شناسی: این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی از نوع اکتشافی است. در مرحله اول برای تشکیل پانل دلفی از بین خبرگان و نخبگان یکی از سازمان‌های دفاعی به روش قضاوتی هدفمند انتخاب شدند. در مرحله دوم، جامعه آماری شامل کلیه کارکنان آن سازمان بود. تعداد 126 نفر به عنوان حجم نمونه تعیین شدند. داده‌های پژوهش به کمک پرسشنامه گردآوری شدند و با استفاده از نرم‌افزارهای اِس‌پی‌اِس‌اِس نسخه 26، اِسمارت پی‌اِل‌اس نسخه 2 و اِکسپِرت چویس تحلیل شدند. یافته‌ها: بر اساس تحلیل داده‌های پژوهش، تعداد سی و چهار عامل به عنوان عوامل مؤثر بر موفقیت جانشین‌پروری انتخاب شدند. این  عوامل در هفت بعد اصلی زیر طبقه‌بندی شدند؛ حمایت و مشارکت مدیران ارشد، برنامه‌ریزی برای جانشین‌پروری، عوامل سازمانی، عوامل ساختاری، منابع انسانی، عوامل مدیریتی و در نهایت عوامل قانونی. نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش نشان داد که موفقیت برنامه‌های جانشین‌پروری در صنعت دفاعی مستلزم توجه هم‌زمان و نظام‌مند به هفت بعد کلیدی است. بنابراین، مدیران ارشد و سیاست‌گذاران صنعت دفاعی باید با ایجاد زیرساخت‌های مناسب و تقویت تعهد مدیریتی، زمینه‌ را برای استقرار یک نظام جانشین‌پروری کارآمد فراهم کنند. به‌کارگیری نتایج این پژوهش می‌تواند به تدوین نقشه راهی جامع برای شناسایی، پرورش و نگهداشت استعدادهای آینده کمک کند و از بروز خلأهای مدیریتی در سطوح کلیدی سازمان‌های دفاعی جلوگیری نماید. همچنین، پیشنهاد می‌شود هر یک از ابعاد شناسایی‌شده به‌طور مستقل در برنامه‌ریزی استراتژیک منابع انسانی مورد توجه و اقدام قرار گیرد.