مقایسه روشهای روندزدایی در سریهای زمانی دما و بارش
نویسندگان
1 استاد گروه منابع آب دانشگاه تربیت مدرس
2 استادیار گروه منابع آب، دانشگاه تربیت مدرس
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، دانشگاه تربیت مدرس
doi
چکیده
بررسی روند سری زمانی متغیرهای هواشناسی میتواند بیانگر نقش عوامل اقلیمی در تغییرات شرایط هیدرولوژیکی منابع آب باشد. در این زمینه روشهای آماری ابزار مفید و کارآمد به شمار میآیند. اما برای ارزیابی و کمیسازی میزان این تأثیر لازم است تا روند موجود در این سریها حذف و سری بدون روند مورد استفاده قرار گیرد. در این مطالعه دو روش روندزدایی شامل روش مبتنی بر شیب خط و روش مبتنی بر سری فوریه در مورد سریهای زمانی دما و بارش سالانه در حوضه آبریز آجیچای بکار گرفته شدند. کارآیی این روشها بر اساس مقایسه میانگین بلند مدت بارش و دمای حوضه قبل و بعد از روندزدایی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج تحلیل روند وجود رفتار عمومی یکسان را برای بارندگی نشان نداد، اما روند عمومی دما در حوضه افزایشی بود. نتایج روندزدایی نیز حاکی از عملکرد و کارآیی نامناسب هر دو روش بود. در روش اول تفاوت ارقام قبل و بعد از روندزدایی زیاد و در روش دوم اصلاً تفاوتی نداشتند. برای حل این مشکل روشی ترکیبی در تحقیق پیشنهاد شد که در آن ابتدا با کمک شیب خط تایل- سن و تنها در سالهای بعد از وقوع روند به انجام میرسد که نتایج منطقیتری حاصل شد. این روش، میانگین بلند مدت بارندگی حوضه را بعد از روندزدایی از 328 به 339 میلیمتر و دمای آن را از 11 به 6/10 درجه سانتیگراد تغییر میدهد.