گزارش خسارت پروانه برگخوار (Apopestes spectrum (Lep.: Erebidae بر روی درختچه آمودندرون
نویسندگان
1 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، مشهد، ص. پ: 488- 91735
2 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، مشهد، ص. پ: 488- 91735
3 مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، بخش تحقیقات رده بندی حشرات، تهران، ص. پ: 1454-19395
doi
چکیده
گونه گیاهی آمودندرون Ammodendron persicum با نامهای محلی دیودال، چوب آتش، چراغ چوب، شندرخت، درخت شنی و خار گرگ موسوم است. این گونه از زیر تیره پروانه آساها و متعلق به تیره بقولات (Fabacea = Leguminosae) می باشد. آمودندرون در ایران عمدتا در منطقه زیرکوه قائن و به صورت محدود در منطقه گزیک بیرجند و خاش رویش دارد (توکلی، 1382). طی بازدیدی که در اواخر فروردین ماه سال 1385 از رویشگاه آمودندرون واقع در زیر کوه قائن بعمل آمد، فعالیت تعداد قابل توجهی از لاروهای یک آفت برگخوار روی این گیاه مشاهده گردید که در مرحله سن آخر لاروی و تعدادی نیز در حال تشکیل پیله های شفیرگی بودند. این حشره پس از تغذیه کامل از برگهای دیودال در انتهای سرشاخه ها با تنیدن تارهای سفید رنگی بدور خود، گلها و برگهای انتهای سرشاخه ها را بهم چسبانده و در بین آنها تبدیل به شفیره می شود. حداکثر تعداد لارو مشاهده شده بر روی یک درختچه آمودندرون 31 عدد شمارش گردید. نمونه های لارو و پیله های شفیرگی جهت پرورش آزمایشگاهی جمع آوری گردید. در آزمایشگاه حشرات کامل در مورخ 12/ 2/ 1385 ظاهر شدند. نمونههای حشرات کامل این آفت جهت شناسایی به بخش تحقیقات ردهبندی حشرات مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور ارسال گردید و تحت نام علمی Apopestes spectrum (Esper, 1787) (Lep.: Erebidae) شناسایی گردید. توضیح اینکه این گونه قبلاً جزء خانوادهیNoctuidae و زیر خانوادهCatocalinae بوده است. گیاهان مختلف از تیرهیFabaceae مانند Genista pilosa، Cytisus scopariusو Spartium junceum بهعنوان میزبانهای این آفت نامبرده شده اند. بررسی منابع علمی موجود مشخص نمود که این آفت در کشورهای شرق آسیا، هندوستان، ترکمنستان، تاجیکستان و ... انتشار دارد. شایان ذکر است که در بررسی منابع انجام شده، گزارش خسارت این آفت بر روی آمودندرون تاکنون ذکر نشده است و این اولین گزارش از خسارت این آفت بر روی آمودندرون در ایران می باشد.