آسیب‌شناسی طرح مهارت‌آموزی سربازان نیروی پدافند هوایی آجا

نویسندگان

1 دکتری مدیریت آموزشی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشیار دانشگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء(ص)، دانشکده علوم پایه، تهران، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: مهارت­آموزی در نظام­های آموزشی نوین هم­پایه و هم­مرتبه با علم­آموزی و تولید محتوا اهمیت دارد، زیرا مهارت­آموزان با مهارت­افزایی به درک عمیق­تری از آموخته­های خود دست­ می­یابند و موجب کارآمدی آن­ها در محیط شخصی و شغلی می­گردد. پژوهش حاضر با هدف آسیب­شناسی طرح مهارت­آموزی کارکنان وظیفه نیروی پدافند هوایی آجا بر مبنای مدل سه شاخگی انجام شده است.روش‌شناسی: پژوهش حاضر مبتنی بر رویکرد آمیخته است. برای جمع­آوری داده­ها از روش میدانی، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و پرسشنامه استفاده گردید. جامعه آماری پژوهش شامل افراد خبره در زمینه طرح مهارت‌آموزی در سطح نیروی پدافند هوایی آجا بود. نمونه‌گیری در بخش کیفی بر اساس روش هدف‌مند ملاک­محور و در بخش کمی به روش نمونه‌گیری غیراحتمالی هدف‌مند به تعداد 12 نفر از خبرگان و 15 نفر به عنوان گروه کانونی (مهارت­آموزان/سربازان) انجام شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده­ها از روش تحلیل مضمون و نرم­افزار مکس کیودا 22 و برای رتبه­بندی آسیب­ها از آزمون ناپارامتریک فریدمن استفاده شد.یافته‌ها: بر اساس تحلیل داده‌های پژوهش، 54 مضمون پایه به عنوان عوامل شکل­دهنده به آسیب، 17 مضمون سازمان‌دهنده شامل؛ (همکاری و تعامل نامناسب عوامل اجرایی داخلی و خارجی، فراهم نبودن زیرساخت‌های آموزشی-مهارتی، بی میلی و عدم رغبت سربازان به شرکت در دوره‌ها، عدم همخوانی مدت زمان آموزش مهارت‌ها با زمان حین خدمت، بی توجهی به فرهنگ مهارت آموزی در یگان، ارجحیت بخش کمیت بر کیفیت دوره‌های آموزشی مهارت‌آموزی، نامتوازنی بین اهداف کلان با اهداف اجرایی طرح، عملیاتی نشدن مشوق‌ها، اطلاع رسانی ناقص طرح، شفاف نبودن اهداف و فرآیند کاری طرح، عدم توجه به مهارت‌های نوظهور عصر دیجیتال و بازار محور، مکانیزم قانونی و مالی ناقص، سطح کیفی پایین مربیان، فشار فناوری و تکنولوژی جدید، نامشخص بودن ساختار و کارراهه آموزش مهارتی در سطح نیرو، نداشن محتوای آموزشی استاندارد، ارزش کار زیاد در مقابل کار حرفه‌ای) به عنوان آسیب­‌های عمده و 3 مضمون فراگیر (ساختاری، محتوایی و محیطی) به عنوان شاخه­های اصلی آسیب شناسایی شدند.نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد آسیب­ "همکاری و تعامل نامناسب عوامل اجرایی داخلی و خارجی" در رتبه نخست و آسیب­های "فراهم نبودن زیرساخت­های آموزشی-مهارتی" و "بی­میلی و عدم رغبت سربازان به شرکت در دوره­ها" در رتبه دوم و آسیب­های "عدم همخوانی مدت زمان آموزش مهارت­ها با زمان حین خدمت " و "بی­توجهی به فرهنگ مهارت­آموزی در یگان" در رتبه سوم اهمیت قرار دارند. پیشنهاد می­شود نیروی پدافند هوایی آجا علاوه بر توجه به آسیب­های شناسایی شده، نسبت به رفع آسیب­های اولویت­دار اقدام جدی و عاجل نماید.