معرفی برخی از دشمنان طبیعی سوسک برگخوار قهوه‌ای توسکا (Galerucella lineola (Col.: Chrysomelidae و تعیین درصد پارازیتیسم دو گونه زنبور پارازیتوئید آن در جنگلهای استان گلستان

نویسندگان

1 دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه

2 دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه

3 مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، اوین

4 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان

5 مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، ص. پ. 116-13185، تهران

doi
چکیده

سوسک برگخوار توسکا، از آفات مهم برگخوار توسکا (Alnus subcordata) در استانهای شمالی کشور بخصوص استان گلستان محسوب می‌گردد. تغذیه لارو و حشره کامل از پارانشیم و اپیدرم برگها باعث کاهش سطح برگ و تغذیه آنها از جوانه انتهایی منجر به رشد جوانه‌ها و شاخه‌های جانبی شده و در نتیجه کاهش کیفیت چوب را باعث می‌گردد. طی سالهای 79-1378 تعدادی از حشرات شکارگر مهم که روی تخم و لاروهای این آفت فعالیت داشتند، در دو منطقه جنگلی واقع در جنگلهای کردکوی و جعفرآباد جمع‌آوری و به آزمایشگاه منتقل شدند. در شرایط آزمایشگاهی تخم و لاروهای آفت در اختیار هریک از شکارگرها قرار گرفت و با مشاهده تغذیه از آنها، از شکارگر بودن آنها روی آفت اطمینان حاصل گردید. درصد پارازیتیسم حشرات پارازیتوئید نیز با جمع‌آوری تصادفی تخم‌ها و لاروهای سوسک برگخوار و شمارش تعداد تخم‌ها و لاروهای انگلی شده آفت محاسبه شد. حشراتی که دارای فعالیت شکارگری و انگلی روی تخم و لارو این آفت بودند، عبارتند از: 1- Coccinella septempunctata (Col.: Coccinellidae) 2- Adalia bipunctata (Col.: Coccinellidae) 3- Hippodamia variegata (Col.: Coccinellidae) 4- Propyleae quatuordecimpunctata (Col.: Coccinellidae) 5- Calvia sp. (Col.: Coccinellidae) 6- Calosoma sp. (Col.: Carabidae) 7- Mantis sp. (Mantodea: Mantidae) 8- Formica sp. (Hym.: Formicidae) 9- Catagliphos sp. (Hym.: Formicidae) 10- Tetrastichus sp. (Hym.: Eulophidae) : زنبور پارازیتوئید تخم 11- Entedon sp. (Hym.: Eulophidae): زنبور پارازیتوئید لارو همچنین فعالیت شکارگری عنکبوت‌هایی از خانواده Arachnidae و زیرخانواده Argiopinae نیز روی این آفت به‌ویژه روی لاروهای سنین مختلف آن مشاهده شد. زنبور Endeton sp. در سال‌های 1378 و 1379 در جنگل‌های جعفرآباد و کردکوی به ترتیب 5/2 و 5/5 درصد و 11 و 5/11 درصد از لاروهای سنین دوم و سوم را پارازیته کرد، در‌حالی‌که زنبور گونه Tetrastichus sp. در سال 1378 در جنگلهای جعفرآباد و کردکوی به ترتیب 2/26 و 14/11 و در سال 1379 به ترتیب 96/40 و 52/25 درصد از تخم‌های سوسک برگخوار توسکا را پارازیته نمود. این زنبور در جنگل جعفرآباد به مراتب فعالتر از جنگلهای کردکوی بود و برعکس، ارزیابی‌ها نشانگر این است که زنبور Entedon sp. در جنگلهای کرد کوی فعالیت بیشتری دارد.