طراحی مدل ساختاری اقدامات مدیریت منابع انسانی با مشارکت بالا برای سازمان‌های دولتی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت منابع انسانی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

2 استاد گروه مدیریت، دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران، ایران.

3 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

doi
چکیده

زمینه و هدف: سازمان‌ها برای دستیابی به بهترین نتایج، نیازمند مدیریت اثربخش منابع انسانی هستند. اقدامات مدیریت منابع انسانی می‌تواند عملکرد سازمان را تحت تاثیر قرار داده و در محیط پویا موجب کسب مزیت رقابتی پایدار و بقای سازمانی گردد. سیستم منابع انسانی با مشارکت بالا یک مجموعه منسجم از اقدامات مرتبط در حوزه مدیریت منابع انسانی است که موجب تامین، حفظ و انگیزش نیروهای کاری اثربخش می‌شود. این پژوهش با هدف طراحی مدل ساختاری اقدامات مدیریت منابع انسانی با مشارکت بالا برای سازمان‌های دولتی انجام شده است.  روش‌شناسی: این مطالعه، یک پژوهشی آمیخته اکتشافی است. در بخش کیفی از راهبرد فراترکیب و در بخش کمی از راهبرد توصیفی استفاده شد. جامعه آماری مرحله اول شامل کارشناسان منابع انسانی بود که با نمونه‌گیری قضاوتی تعداد 12 نفر انتخاب شدند. در مرحله کمی، 252  نفر از مدیران منتخب سازمان‌های دولتی با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند. داده‌های بخش کیفی از طریق کدگذاری و داده‌های بخش کمی با استفاده از نرم‌افزار اِس‌پی‌اِس‌اِس و مدل‌سازی معادلات ساختاری تجزیه‌وتحلیل شدند. یافته‌ها: اقدامات مدیریت منابع انسانی با مشارکت بالا مبتنی بر نظریه توانایی، انگیزه و فرصت شامل اقدامات تواناساز (انتخاب مبتنی بر دانش شغلی، آموزش و توسعه شایستگی حرفه ای، آموزش مهارتهای شغل محور، آموزش و یادگیری تیمی، پرداخت‌های عملکرد محور، پرداخت‌های شایستگی محور، پرداخت مبتنی بر توسعه مهارتها، خود ارزیابی، ارزیابی عملکرد 360 درجه ای، ارزیابی عملکرد شایستگی محور، استقلال در برنامه‌ریزی کاری، مشارکت در تصمیم‌گیری، طراحی و توسعه کار مشارکتی، بازی گونه سازی مشاغل)؛ اقدامات انگیزشی (انتخاب شایستگی محور، انتخاب مبتنی بر استعدادها، اشاعه دانش جدید، برنامه‌ تسهیم تجربیات شخصی، تقدیر و سپاسگزاری از کارکنان، پرداخت‌ مبتنی بر نتایج کار تیمی، قضاوت شفاف عملکرد کارکنان، اعتماد سازی بین مدیر_کارمند، مربیگری، طراحی مشاغل خودانگیزشی و گردش شغلی گسترده) و اقدامات فرصت‌آفرین (مسئولیت پذیری، استخدام همکار محور، برنامه آموزش تعاملی، توسعه تیم‌های  کاری خودگردان، پرداخت پاداش منصفانه، برنامه‌های کاری منعطف، برنامه‌های حمایتی نگهداشت، بازخورد گیری مؤثر، ایجاد جو مشارکتی، طراحی و اجرای نظام پیشنهادها، غنی سازی شغل، طراحی مسیرهای شغلی و برنامه­های جانشین پروری) است. یافته‌های بخش کمی نیز حاکی از برازش مناسب مدل بود. نتیجه‌گیری: این پژوهش یک مدل ساختاری جامع برای مدیریت منابع انسانی با مشارکت بالا بر اساس نظریه توانایی، انگیزه و فرصت ارائه کرده است که موجب تقویت مشارکت کارکنان در سازمان‌های دولتی می‌شود.