ارائه الگویی برای ارتقای امید در یک سازمان دفاعی

نویسندگان

1 استادیار، عضو هیئت علمی دافوس آجا، تهران، ایران.

2 دکتری مدیریت آموزشی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استادیار، گروه مدیریت، دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران، ایران.

4 استادیار، گروه مدیریت، دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: امید به عنوان یکی از عوامل کلیدی در افزایش بهره‌وری، ایجاد انگیزه و تقویت تاب‌آوری کارکنان در سازمان‌ها شناخته می‌شود. این مفهوم به‌ویژه در سازمان‌های دفاعی که با چالش‌های پیچیده و محیط‌های کاری پرفشاری روبه‌رو هستند، از اهمیت بیشتری برخوردار است. با توجه به ضرورت ارتقای روحیه و انگیزه کارکنان در این سازمان‌ها، ارائه الگویی برای ارتقای امید می‌تواند به بهبود عملکرد سازمانی و تحقق اهداف راهبردی کمک کند. هدف این مقاله، ارائه یک الگوی کاربردی برای ارتقای امید در یکی از سازمان‌های دفاعی است. روش‌شناسی: این پژوهش کیفی از نظر هدف،  نوعی پژوهش کاربردی است. منابع اطلاعاتی پژوهش را مستندات علمی منتشرشده و همچنین داده‌های مصاحبه با خبرگان یک سازمان دفاعی تشکیل دادند. در این پژوهش با تعداد 14 نفر از خبرگان  به روش نمونه‌گیری هدفمند و قضاوتی، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته انجام شد. داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از روش داده بنیاد (رویکرد ظاهر شونده گلیزری) و با کمک نرم‌افزار مکس‌کیو دی ای تجزیه‌ و تحلیل شدند. روایی پژوهش، با تأیید اعضاء و مشارکت‌کنندگان انجام شد. همچنین پایایی پژوهش به روش توافق یا همخوانی (ضریب توافق 81%) تایید گردید. یافته‌ها: نتایج این مطالعه نشان داد که الگوی تحقیق شامل سه بعد چیستی (اعتقادات معنوی، واقع‌بینی، هدفمندی، آینده‌نگری، سرمایه روان‌شناختی، تلاش و انگیزه، تاب‌آوری)، چرایی (افزایش نشاط فردی و اجتماعی، تقویت نظام اجتماعی و سیاسی، تقویت بهداشت/سلامت روان، تقویت باورهای شناختی - عاطفی) و چگونگی (توسعه بهزیستی معنوی، تقویت اعتقادات، توسعه سرمایه اجتماعی و فرهنگی، جهاد تبیین، مدیریت رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی، تمرکز بر رشد و پیشرفت اقتصادی، تقویت امنیت ملی، توسعه تفکر راهبردی و شناختی، جهاد علمی و ظرفیت‌سازی ملی، جذب نخبگان جوان علمی و فرهیخته، ارتقاء سطح بهزیستی اجتماعی، توسعه هوش هیجانی، سلامت مثبت، شکرگزاری، حکمرانی خوب) است. نتیجه‌گیری: الگوی نهایی پژوهش، با شناسایی عوامل کلیدی و ارائه راهکارهای عملی می‌تواند نقشی مؤثر در ارتقای امید کارکنان سازمان‌های دفاعی ایفا کند. این الگو با تأکید بر انسجام سازمانی، اعتماد متقابل و تقویت نگرش مثبت، بستری مناسب برای تحقق اهداف راهبردی و افزایش کارآمدی سازمان فراهم می‌آورد.