گزارش زنبور (Conomorium patulum (Hym.: Pteromalidae از ایران

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، تبریز.

2 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، تبریز

3 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی (تبریز)

4 موزه تاریخ طبیعی سوئیس

5 مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع، تهران، ص. پ. 116- 13185

doi
چکیده

در بررسی‌هایی که طی سالهای 1379 تا 1382 به منظور شناسایی دشمنان طبیعی پروانه دم‌قهوه‌ای بلوط Euproctis chrysorrhoea (L.) در جنگلهای ارسباران انجام شد، گونه‌های متعددی از عوامل شکارگر و پارازیتوئید آفت از نقاط مختلف این جنگل جمع‌آوری و شناسایی شدند. در تیر ماه 1382 از روی شفیره‌های آفت جمع‌آوری شده از روی بلوط در منطقه هجراندوست، 30 نمونه زنبور )شامل 26♀ و 4♂) جداسازی گردید. تعدادی از این نمونه‌ها جهت شناسایی به موزه تاریخ طبیعی سوئیس ارسال گردید و تحت نام Conomorium patulum (Walker) تعیین هویت شد. نمونه‌های شناسایی شده در کلکسیون حشرات مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی نگهداری می‌شود. در این زنبور سر برجسته و متورم (عریض‌تر از سینه)، شاخک 10 بندی و بند آخر دارای سه بند فرعی (در نرها شاخک حالت فشرده دارد)، چشمهای مرکب به رنگ قهوه‌ای تیره، سر و سینه به رنگ تیره و با حالت Annulated یا انعکاس رنگین کمانی، پاها و شکم قهوه‌ای رنگ، در افراد ماده شکم اندکی کشیده‌تر و قسمت وسط آن دارای رنگ روشن‌تر از طرفین و طول بدن حشره 8/2-6/2 میلیمتر می‌باشد. حشرات زیادی از جمله گونه‌های زیر به‌عنوان میزبان برای این زنبور پارازیتوئید از نقاط مختلف دنیا گزارش شده است: Grapholitha molesta Busck., Euproctis chrysorrhoea L., Erannis defoliaria Cl., Archips rosana L., Archips podana Scop., Alsophila aescularia Schiff., Operophthera brumata L., Orgya antiqua L., Pandemis heparana Den. & Sch., Yponomeuta malinellus Zell. جنس Conomoriumو گونه Conomorium patulum (Walker, 1835) برای اولین بار از ایران گزارش می‌شود.