فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رطوبت خاک یکی از مهم­ترین پارامترهای هیدرولوژیکی است که در پایش خشکسالی کشاورزی از اهمیت خاصی برخوردار است. مدل پالمر یک مدل هیدرولوژیک است که در عین سادگی کاربرد گسترده­ای در برآورد انحراف رطوبت خاک و پایش خشکسالی دارد. اخیراً مدل توزیعی پالمر به منظور مطالعه خشکسالی در ایران توسط تعدادی از محققین داخل کشور با انجام اصلاحاتی بر مدل پالمر توسعه داده­ شده ­است. اما آنچه که کمتر مورد توجه قرارگرفته ­است اصلاح روش محاسبه تبخیر- تعرق است که بدون شک تأثیر زیادی بر مقدار رطوبت باقیمانده در خاک دارد. در این تحقیق، به منظور کاهش تأثیر عدم‌‌ قطعیت پارامترهای ورودی مدل در سطح منطقه‌ای، نقشه­های تبخیر- تعرق پتانسیل با قدرت تفکیک مکانی 1 کیلومتر از تصاویر ماهواره‌ای سنجنده مادیس و با استفاده از الگوریتم آهاس استخراج شد و در نهایت در بروزرسانی مدل پالمر مورد استفاده قرار گرفتند. با استفاده از مدل توزیعی پالمر، شبیه­سازی رطوبت خاک با و بدون فرآیند بروز‌رسانی در سال­های 80-1379و 85-1384 به عنوان سال­های خشک و تر صورت پذیرفت. نتایج، حاکی از آن بود که شبیه‌سازی همراه با بروز رسانی مدل توزیعی پالمر مقدار ضریب تبیین را نسبت به شبیه‌سازی بدون بروز‌ رسانی افزایش می‌دهد بطوری‌که ضریب تبیین از 304/0 به 5348/0 در ماه خرداد ارتقا یافت. نتایج نشان می‌دهد که ورود نقشه‌های تبخیر- تعرق پتانسیل در دوره خشک بر افزایش دقت نتایج خروجی مدل تأثیر مثبت داشته ‌است در حالی‌که در سال تر، نتایج بهبود چشمگیری نشان ‌نمی‌دهند. بالاترین مقدار ضریب تبیین و کمترین مقدار خطای مطلق در دوره خشک در ماه خرداد و برابر با 53/0 و 0595/0 مشاهده‌ شد که نشان می‌دهد بهترین زمان برای بروز رسانی، استفاده از تصاویر شبیه‌سازی شده تبخیر- تعرق پتانسیل در این ماه می‌باشد.