زنجیره تأمین مالی پروژه‌ ی برای پروژه‌های بزرگ‌مقیاس زیرساختی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

2 استاد، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 استاد گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

4 دانشیار، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: توسعه اقتصادی کشور مستلزم تأمین منابع مالی کافی برای طراحی، ساخت، خرید و اجرای پروژه‌های زیرساختی، از جمله پروژه‌های برق آبی، است. کمبود این منابع می‌تواند روند توسعه را کند کرده و باعث عقب‌ماندگی کشور نسبت به سطح تکنولوژی جهانی و کاهش رفاه جامعه شود. پژوهش حاضر، زنجیره تأمین مالی پروژه‌ای را مورد بررسی قرار داده است. در این چارچوب، کنشگران اصلی زنجیره، نقش‌ها و فعالیت‌های آن‌ها، فازهای اجرایی پروژه، مراحل مختلف فرآیند تأمین مالی، مشکلات و موانع موجود و همچنین عوامل تسهیل‌کننده و پیش‌برنده در فرآیند تأمین مالی پروژه‌ای به‌طور ویژه مورد توجه قرار گرفته‌اند. روش‌شناسی: روش تحقیق حاضر بر پایه رویکردی اکتشافی و تفسیری طراحی شده و با تلفیق مصاحبه‌های ساخت‌یافته با خبرگان و مطالعات چندموردی به پیش رفته است. یافته‌ها: یافته‌های تحقیق، علاوه بر آشکار ساختن موانع و مشکلات و نیز عوامل پیش‌برنده و تسهیل‌گر در فرآیند تأمین مالی پروژه‌ای، نشان‌دهنده واقعیتی مهم است: کنشگران مختلف زنجیره تأمین مالی پروژه‌ای—اعم از وام‌دهندگان، سرمایه‌گذاران، تأمین‌کنندگان تجهیزات، پیمانکاران، بهره‌برداران و غیره—نقش‌های ارتباطی و سیاسی مؤثری ایفا می‌کنند که پروژه‌های برق آبی را در بعد "کلان" پیش می‌برد. این کنشگران با اتخاذ «فرا‌تصمیمات»، زمینه را برای اخذ خُرده‌تصمیم‌هایی فراهم می‌آورند که ریسک‌های پروژه را به حداقل رسانده و موانع و مشکلات را از مسیر اجرایی آن برمی‌دارند، و بدین ترتیب فرایند اجرای پروژه‌ها تسهیل می‌شود. هماهنگی‌های انجام شده در بعد "کلان"، هم با دیگر کنشگران و هم با بازیگران فراپروژه‌ای، ضامن روان شدن جریان‌های فیزیکی، اطلاعاتی و مالی در طول زنجیره و تحقق موفقیت‌آمیز پروژه‌ها است. نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق نشان می‌دهد که موفقیت در تأمین مالی پروژه‌های برق آبی نه تنها به مدیریت منابع مالی و فنی بستگی دارد، بلکه به نقش کلیدی کنشگران زنجیره تأمین مالی و تعاملات سیاسی و ارتباطی آن‌ها در بعد کلان نیز وابسته است. اتخاذ فرا‌تصمیمات توسط این کنشگران زمینه را برای اخذ خُرده‌تصمیم‌هایی فراهم می‌آورد که ریسک‌ها را کاهش داده و موانع اجرایی را رفع می‌کند. هماهنگی‌های کلان با دیگر کنشگران و بازیگران فراپروژه‌ای نیز ضامن جریان روان اطلاعات، منابع مالی و عملیات فیزیکی در طول زنجیره بوده و به تحقق موفقیت‌آمیز پروژه‌ها کمک می‌کند.