تتخمین آستانه‌ی پایین دما و نیاز گرمایی رشدونمو کرم ساقه‌خوار ذرت Sesamia cretica (Lep., Noctuidae) با استفاده از مدل‌های خطی "روز-درجه" و "ایکموتو و تاکایی"

نویسندگان

1 عضو هیات علمی موسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور

2 عضو هیات علمی دانشگاه شاهد

3 عضو هیات علمی دانشگاه شاهد

4 دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه شاهد

doi
چکیده

آستانه‌ی پایین دمای رشد‌و‌نمو و نیاز گرمایی مراحل مختلف فنولوژیک آفات، مهم‌ترین اطلاعاتی است که برای تهیه‌ی مدل پیش‌آگاهی آفات به منظور پیش-بینی زمان ظهور هر یک از مراحل فنولوژیک آن در طبیعت مورد نیاز است. در همین راستا، در پژوهش حاضر آستانه‌ی پایین دمای رشد‌و‌نمو (صفر رشدی) و نیاز گرمایی مراحل مختلف فنولوژیک کرم ساقه‌خوار ذرت، Sesamia cretica Lederer با استفاده از دو مدل خطی "روز-درجه" و "ایکموتو و تاکایی" برآورد شد. طول دوره‌ی رشد‌و‌نمو مراحل نابالغ کرم ساقه‌خوار ذرت در پنج دمای (1±) 18، 5/20، 24، 27،30 درجه‌ی سلسیوس، دوره‌ی روشنایی: تاریکی، 16 : 8 ساعت و رطوبت نسبی 10±50 درصد تعیین شد. برای تغذیه‌ی مراحل لاروی آفت از ساقه‌های بریده شده‌ی ذرت استفاده شد. بر اساس شاخص‌های آماری، از بین دو مدل مورد بررسی، مدل ایکموتو و تاکائی نیاز گرمایی و آستانه پایین دمای رشد‌و‌نمو کرم ساقه‌خوار ذرت را با دقت بالاتری نسبت به مدل خطی روز-درجه برآورد نمود. بر اساس تخمین مدل یاد شده، آستانه‌ی پایین دمای رشد‌و‌نمو مراحل رشدی تخم، لارو، شفیره و کل دوره‌ی نابالغ کرم ساقه‌خوار ذرت به ترتیب 97/13، 45/13، 57/12، 27/13 درجه سلسیوس و نیاز گرمایی مراحل یاد شده به ترتیب 44/68، 73/328، 16/140، 43/537 روز-‌درجه‌ی سلسیوس بود.