طراحی مدل ارتقاء تاب‌آوری پلیس جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران.

2 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران.

4 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران

5 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: در دهه‌های اخیر، تغییرات محیطی، فشارهای روانی و ماهیت پیچیده و پرتنش مأموریت‌های انتظامی، ضرورت توجه به تاب‌آوری به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های کلیدی حفظ کارایی و سلامت روانی نیروهای پلیس را بیش از پیش آشکار ساخته است. تاب‌آوری، توانایی سازگاری مؤثر با شرایط دشوار و بازگشت به عملکرد مطلوب پس از مواجهه با بحران‌هاست و نقشی تعیین‌کننده در پایداری و اثربخشی سازمان‌های امنیتی دارد. با وجود اهمیت این مفهوم، در ساختار پلیس جمهوری اسلامی ایران، مدل جامع و بومی برای ارتقای تاب‌آوری کارکنان طراحی نشده است. ازاین‌رو، هدف پژوهش حاضر شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های ارتقای تاب‌آوری نیروهای پلیس جمهوری اسلامی ایران با رویکردی بومی و نظام‌مند است. روش‌شناسی: این پژوهش با رویکرد کیفی و راهبرد تحلیل مضمون انجام گرفت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با چهارده نفر از خبرگان سازمانی پلیس و اساتید دانشگاه گردآوری شد. همچنین، داده‌های پژوهش در سه مرحله مضامین پایه، سازمان‌دهنده و فراگیر تحلیل شدند. یافته‌ها: داده‌های پژوهش در قالب پنج مضمون فراگیر شامل توانمندسازی حرفه‌ای پلیس، انسجام سازمانی، حمایت نهادی و حقوقی از پلیس، اعتماد و ارتباط با جامعه و فرهنگ‌سازی و ارزش‌های معنوی–انقلابی، هفده مضمون سازمان‌دهنده، پنجاه و نه مضمون پایه سازماندهی شدند.   نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان داد که ارتقای تاب‌آوری در نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران پدیده‌ای چندبعدی و نظام‌مند است که تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل فردی، سازمانی، نهادی و اجتماعی قرار دارد. تاب‌آوری پلیس صرفاً از طریق آموزش‌های فردی یا مداخلات روان‌شناختی حاصل نمی‌شود، بلکه نیازمند رویکردی جامع و هماهنگ است که سیاست‌های منابع انسانی، فرهنگ سازمانی و تعاملات اجتماعی را دربرگیرد. اجرای مدل پیشنهادی این پژوهش می‌تواند به توسعه ظرفیت‌های روانی، اجتماعی و سازمانی نیروی انتظامی، ارتقای عملکرد در شرایط بحران، و افزایش اعتماد و رضایت عمومی از عملکرد پلیس منجر شود.