شناسایی گونه‌های آسپرژیلوس سیاه همراه انگور و کشمش در نواحی جنوبی استان‌های آذربایجان‌شرقی و ‌غربی

نویسندگان

1 استاد گروه گیاهپزشکی،دانشکده کشاورزی،دانشگاه تبریز

2 استادیار گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه مراغه

3

4 دانشجوی دکترای بیماریشناسی گیاهی، گروه گیاهپزشگی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

doi
چکیده

چندین گونه از جنس آسپرژیلوس از جمله Aspergillus nigerو گونه‌های مرتبط با آن از عوامل قارچی دخیل در پوسیدگی خوشه انگور و آلوده کننده فرآورده‌های آن به‌شمار می‌روند. این قارچ‌ها ضمن کاستن از کیفیت و کمیت انگور و فرآورده‌های آن با صدمه به حبه‌ها و تخریب آن‌ها، باعث تولید و تجمع اکراتوکسین آ می‌گردند. این تحقیق در سال‌های 1390 و 1391 برای شناسایی گونه‌های آسپرژیلوس همراه انگور و کشمش در نواحی جنوبی استان‌های آذربایجان‌شرقی و غربی شامل شهرستان‌های آذرشهر، بناب، عجب‌شیر، مراغه، ملکان و میاندوآب انجام گرفت. جداسازی و خالص­‌سازی گونه‌های قارچی با استفاده از روش‌های رایج در بیماری شناسی گیاهی انجام گرفت. از مجموع 231 نمونه، تعداد 167 جدایه از گونه‌های آسپرژیلوس جداسازی گردید. بر اساس ویژگی‌های ریخت‌شناختی کلیه جدایه‌های آسپرژیلوس در گروه گونه‌ای A. niger قرار گرفتند. توالی‌­یابی ژن بتاتوبولینبرای جدایه‌های منتخب از هر ناحیه جغرافیایی انجام گردید. بر اساس توالی ژن بتاتوبولین 94 درصد جدایه‌ها متعلق به گونه ‌A. tubingensis بوده و 2/1 درصد جدایه‌ها به گونه A. uvarum، 2/1 درصد جدایه‌ها به گونهA. welwitschiae و 6/3 درصد جدایه‌ها به گونه A. niger تعلق داشتند. این اولین گزارش گونه A. uvarumاز روی انگور در ایران و اولین گزارش گونه A. welwitschiae از روی انگور در دنیا می‌باشد. با شناسایی گونه‌های آسپرژیلوس شایع در انگور و فرآورده‌های آن در این ناحیه، اقدامات بعدی در جهت ردیابی تولید و تجمع اکراتوکسین آ در محصولات انگور میسر خواهد شد.