فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پروژه­های اصلاحی و احیایی منابع طبیعی با هدف حفظ، احیا و بهبود وضعیت پوشش گیاهی، خاک و آب اجرا می‌شوند. باتوجه به گسترۀ عرصه­های طبیعی، مشارکت جوامع محلی در اجرای این پروژه‌ها یکی از اصول موفقیت آنهاست. آگاهی از پیامدها و میزان دستیابی به اهداف تعریف شده برای این پروژه‌ها از طریق ارزیابی اثرات اقتصادی، اجتماعی و محیطی زیستی انجام می‌شود. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی تأثیر پروژه‌های مشارکتی منارید و ترسیب کربن (کپه کاری) بر بر ویژگی‌های خاک در حوزۀ آبخیز سد شیرین دره در بازۀ زمانی 1395 تا 1397 و نهالکاری در منطقۀ گورپان اسفراین در سال 1393 انجام شد. در هریک از مناطق اجرای پروژه‌ها و مراتع مجاور آنها که به­عنوان مناطق شاهد در نظر گرفته شدند، 10 نمونه خاک از عمق صفر تا cm15 به‌صورت تصادفی- نظام‌مند برداشت شد. ویژگی­های خاکی EC، pH ، SP، OC، N، K، P وBD  در آزمایشگاه اندازه‌گیری و تجزیه و تحلیل داده­ها با آزمون تی استیودنت مستقل انجام‌شد. نتایج نشان داد که کپه کاری در روستای تفتازان بر تمامی ویژگی‌های مورد بررسی خاک به‌جزP، در روستای رزقانه بر OC، SP و EC و در روستای ارناوه بر OC اثر معنی­داری داشت. همچنین نهالکاری منطقه گورپان بر SP و OC تأثیرگذار بود. با توجه به شرایط منطقه و اقدامات انجام شده در این پروژه­ها، اگرچه اثرگذاری پروژه­ها بر ویژگی‌های خاک نیاز به زمانی طولانی دارد، می­توان با اقداماتی همچون آماده­سازی خاک برای کاشت گیاهان، قرق منطقه، غنی سازی و اصلاح خاک‌ها و نظارت بر اجرای طرح میزان موفقیت آنها را افزایش داد.