الگوی مدیریت استعداد با تاکید بر توسعه جانشینپروری در سازمان
نویسندگان
1 گروه مدیریت، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
2 گروه مدیریت صنعتی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
3 گروه مدیریت، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
doi
چکیده
زمینه و هدف: در شرایط پویای محیطی و رقابت فزاینده سازمانها، برخورداری از سرمایه انسانی توانمند و آماده برای پذیرش مسئولیتهای کلیدی، بهعنوان یک مزیت رقابتی پایدار شناخته میشود. مدیریت استعداد با هدف شناسایی، پرورش و حفظ کارکنان شایسته، بستری مناسب برای ارتقای توان سازمانی فراهم میآورد و جانشینپروری بهعنوان یکی از ابعاد راهبردی آن، تضمینکننده تداوم رهبری و پایداری عملکرد سازمان است. از اینرو، پژوهش حاضر با هدف طراحی و تبیین الگویی جامع برای مدیریت استعداد با تأکید بر توسعه فرآیند جانشینپروری در سازمان انجام شده است. روششناسی: این پژوهش با رویکرد آمیخته انجام گرفت؛ بهگونهای که در بخش کیفی از راهبرد دادهبنیاد و در بخش کمی از راهبرد توصیفی–پیمایشی بهره گرفته شد. در بخش کیفی، برای انتخاب نمونه از روش گلولهبرفی استفاده شد و نظرات ۱۷ نفر از خبرگان گردآوری گردید. دادههای کیفی براساس روش داده بنیاد و طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. در بخش کمی نیز دادهها از طریق پرسشنامه و با مشارکت ۲۵۷ نفر از مدیران و کارشناسان استانداری جمعآوری و بررسی گردید. یافتهها: دادههای پژوهش در قالب شش مقوله اصلی، شانزده ﻣﻘﻮﻟﻪ فرعی شامل عوامل علی(عوامل انسانی، فرهنگی و سازمانی)، مقوله محوری(سازمان جانشینپرور)، عوامل زمینهای (زمینههای سازمانی، عوامل توسعه و آموزش، ارزشها و اصول بنیادین حاکم بر نظام جانشینی، چشمانداز، ماموریت، اهداف و استراتژیهای حال و آینده)، عوامل مداخلهگر (عوامل مدیریتی و رهبری، عوامل شغلی و عوامل سازمانی)، راهبردها (طراحی نظام مدیریت جانشینپروری، استقرار نظام مدیریت جانشینپروری)، پیامدها (پیامدهای فردی، گروهی و سازمانی) و شصت و سه ﻣﻔﻬﻮم سازماندهی شدند. نتیجهگیری: یافتههای این مطالعه بیانگر آن است که استقرار نظام جانشینپروری مستلزم توجه به عوامل انسانی، فرهنگی و سازمانی و همچنین تقویت ارزشها، چشمانداز و راهبردهای توسعهای است. بهکارگیری این الگو میتواند ضمن ارتقای آمادگی سازمان برای مواجهه با تغییرات، زمینه توسعه سرمایه انسانی، تضمین تداوم رهبری و افزایش کارایی و تابآوری سازمانی را فراهم آورد. بر این اساس، مدیران نیازمند برنامهریزی منسجم، حمایت ساختاری و نهادینهسازی فرهنگ جانشینپروری در سازمان هستند تا پیامدهای فردی، گروهی و سازمانی آن محقق گردد.
