بررسی فقهی تجاری سازی اهداء تخمک
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامى، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامى، تهران، ایران.
doi
10.22034/ejs.2023.355696.1273چکیده
زمینه و هدف: برای رفع مشکل ناباروری امروزه از روشهای درمان متعددی از جمله اهدا تخمک استفاده میشود. روشهای نوین باروری اما دارای ابعاد فقهی، حقوقی و اخلاقی مختلفی است که همواره محل بحث و نظر بوده است. در این مقاله تلاش شده به بررسی فقهی خرید و فروش و به عبارت دقیقتر تجاریسازی اهدای تخمک پرداخته شود.مواد و روشها: مقاله حاضر توصیفی تحلیلی بوده و از روش کتابخانهای استفاده شده است.ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است.یافتهها: یافتههای تحقیق حاکی است بر اساس استنباط از دیدگاه فقها، در فقه درخصوص خرید و فروش تخمک اختلافنظر وجود دارد. تعارض با اصل کرامت انسانی، فقدان رابطه مالکیت میان فرد و تخمک و فقدان مالیت عرفی از دلایل مخالفت با خرید و فروش تخمک است. قواعدی چون اصل سلطنت انسان بر خود، رفع عسر و حرج در زندگی برخی زوجین، ضرورت انجام کار خیر و اصل برائت نیز به عنوان دلایل موافقت قابل استناد است.نتیجه: دلایل موافقت به معنای پذیرش تجاریسازی تخمک قلمداد نمیشود. در واقع، انتقال تخمک بهصورت اهدای آن پذیرفته شده و قابل دفاع است و این با آنچه از تجاریسازی به ذهن متبادر میشود، متفاوت است. اهدای تخمک راهحل میانهای میان ممنوعیت مطلق انتقال تخمک از یک سو و جواز خرید و فروش و تجاریسازی تخمک از سوی دیگر است. در این راهکار میانه، هم بحث عسر و حرج رفع میشود و هم خرید و فروش به معنای تجاریسازی که مغایر اصل کرامت انسانی است صورت نمیگیرد.
