بررسی تغییرات جمعیت زنبورTrioxys pallidus پارازیتوئید شته سبز گردو در استان قزوین

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین، قزوین - ص. پ. 618-34185.

doi
چکیده

زنبور پارازیتوئید T. pallidus (Hall.) در اغلب مناطق گردوکاری به عنوان یکی از مهمترین دشمنان طبیعی شته سبز گردو مشاهده می‌شود. متأسفانه در سالهای اخیر که سمپاشی باغها و درختان گردو مرسوم شده، اثراتی منفی روی جمعیت این زنبور به جا گذاشته است. در سال 1380 به منظور بررسی تغییرات جمعیت، زمان ظهور، اوج پرواز و مقایسه میزان جمعیت این زنبور در مناطق دشت و کوهپایه قزوین نمونه‌برداری از دو باغ گردو به طور هفته‌ای انجام گرفت. در هر باغ 8 درخت به طور تصادفی انتخاب و در هر بار از هر درخت 7 برگ در جهات مختلف انتخاب شد و شته‌های مومیایی شده پس از شمارش با برگ جدا و در تشتکهای شیشه ای مخصوص نگهداری شدند تا  زنبورها خارج شوند. از میان زنبورهای خارج شده تعدادی هیپرپارازیت نیز مشاهده می‌شد که در نظر گرفته نشدند و تنها زنبور T. pallidus مورد شمارش قرار گرفت. میانگین تعداد زنبور در برگها در میان  8 درخت محاسبه شد. با استفاده از روش آزمون T جمعیت دو منطقه مورد مقایسه قرار گرفت که دارای اختلاف معنی‌داری بود. مشاهده اولین شته‌های مومیایی شده در منطقه دشت مصادف با اوایل اردیبهشت ماه و در منطقه کوهپایه برابر با اواسط اردیبهشت بود. نمونه‌برداری تا آخر مهر ماه ادامه داشت. در طول تابستان زنبورها در حالت دیاپوز به سر برده و در اواخر شهریور دیاپوز تعدادی از زنبورها که در پتری دیش نگهداری می‌شدند شکسته شد، ولی بیشتر آنها در حالت دیاپوز باقی ماندند.