مدل تبیین مدیریت کج‌رفتاری مالی مدیران در سازمان به رویکرد آمیخته

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران. ایران

3 استاد، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

4 دانشیار گروه مدیریت دولتی دانشگاه پیام نور تهران ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: کج‌رفتاری مساله‌‌ای غالب در بسیاری از   سازمان‌ها محسوب می‌شود. وجود کج‌رفتاری و نقض قوانین در  سازمان‌ها، خصوصاً توسط مدیرانی که خود، رهبران سازمان هستند، تهدیدی جدی برای افراد جامعه محسوب می‌شود و باعث سلب اعتماد عمومی به دولت شده و اثرات زیانباری بر جای می‌گذارد. از این رو، در این پژوهش به مطالعه مدل تبیین مدیریت کج‌رفتاری مالی مدیران در سازمان پرداخته می‌شود.روش‌شناسی: این پژوهش بر اساس روش آمیخته است. در بخش کیفی از راهبرد نظریه داده‌بنیاد و در بخش کمی از راهبرد پیمایش استفاده شد. داده‌های پژوهش در بخش کیفی از طریق انجام مصاحبه نیمه ساختاریافته با بیست نفر از خبرگان، مدیران، کارشناسان دانشگاهی و  سازمان‌های دولتی گردآوری شدند. این داده‌ها از طریق فرایند کدگذاری در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. در بخش کمی، داده‌های پژوهش به وسیله پرسشنامه 187 گویه‌‌ای محقق‌ساخته و روش نمونه‌گیری خوشه‌ای میان 5 سازمان دولتی توزیع و گردآوری شدند. این داده‌ها از طریق تحلیل مسیر و مدل‌سازی معادلات ساختاری تحلیل شدند.یافته‌ها: تحلیل داده‌های پژوهش نشان داد که عوامل فردی (نظیر شناخت، آگاهی، گرایش، انگیزش، شخصیت) و عوامل سازمانی (نظیر اهداف، ساختار، فرهنگ و جو سازمان و فناوری اطلاعات) و عوامل فراسازمانی (نظیر عوامل اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی) به عنوان شرایط علی بر معنابخشی کج‌رفتاری مالی مدیران و تمایل آنها به کج‌رفتاری تاثیر می‌گذارند و ظهور پیامدهای مثبت و منفی به واسطه انتخاب راهبردهای سازنده و یا مخربی است که مدیران در تقابل با این عوامل اتخاذ می‌کنند. علاوه بر این، عوامل زمینه‌ای (نظیر سیستم مدیریت منابع انسانی ) و شرایط مداخله‌‌گر (نظیر مهیاسازی، عوامل اجرایی و نظارت و ارزیابی) روابط را در مدل پژوهش متاثر نموده و بر اجرای راهبردهای پژوهش تاثیر دارند. همچنین، تحلیل داده‌های کمی حاکی از برازش بخش کمی مدل و تایید مدل پژوهش بودند.نتیجه‌گیری: هرگونه مدل برای مدیریت کج‌رفتاری مالی مدیران در  سازمان‌های دولتی نیازمند ابعاد، مولفه‌ها و شاخص‌های مناسب است که در مدل نهایی این پژوهش شناسایی شده‌اند. کاربست این مدل، عوامل و راهبردهای آن به کاهش و کنترل کج‌رفتاری مالی مدیران منجر خواهد شد.