طراحی الگوی حکمرانی شرکتی با رویکرد تجاری‌سازی فرودگاه‌های کشور

نویسندگان

1 دانشجوی مقطع دکتری مدیریت دولتی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران.

2 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران

3 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: حکمرانی شرکتی در دوران معاصر همزمان با رشد و توسعه شرکت‌ها در اقتصادهای توسعه‌یافته و نوظهور از اهمیت زیادی برخوردار شده است. بر این اساس، در پژوهش حاضر با توجه به اهمیت بخش فرودگاهی به طراحی الگوی حکمرانی شرکتی با رویکرد تجاری‌سازی فرودگاه‌های کشور پرداخته شده است.  روش‌شناسی: پژوهش حاضر دارای رویکرد آمیخته است. در بخش کیفی از راهبرد تحلیل مضمون استفاده شد. جامعه آماری گام کیفی شامل خبرگان سازمانی و اساتید دانشگاه بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، تعداد 17 مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد.  داده‌های پژوهش پس از کدگذاری و تحلیل در سه سطح مضامین پایه، سازمان دهنده و فراگیر سازماندهی شدند. در بخش کمی از راهبرد توصیفی- پیمایشی استفاده شد. جامعه آماری در این گام شامل کارشناسان سازمان سازمان هواپیمایی کشوری بود که به صورت هدفمند انتخاب شدند. روایی پرسشنامه از طریق روایی همگرا و واگرا و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ تائید شد. تحلیل داده‌های بخش کمی از طریق مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شد. یافته‌ها:  بر اساس تحلیل داده‌های کیفی، یافته‌های پژوهش برای حکمرانی شرکتی با رویکرد تجاری‌سازی فرودگاه‌های کشور در پنج مضمون فراگیر و بیست و سه مضمون سازمان‌دهنده، ساختار شرکت (طراحی ساختار شرکت، ساختار گزارش‌دهی، کمیته‌های تخصصی، ارتباطات شرکت)؛ مسئولیت‌پذیری (نظارت و کنترل عملکرد، پاسخگویی، مسئولیت اجتماعی، بهبود همکاری)؛ فرهنگ سازمانی (مدیریت استعدادها، انگیزش سازمانی، اخلاق‌مداری، توسعه رهبری سازمانی)، زیرساخت‌های شرکت (خط‌مشی شرکت، فرایندهای شرکت، استراتژی شرکت، تعریف ماموریت، تنظیم‌گری) تجاری‌سازی (بهبود عملکرد، پایداری مالی، ارتقاء سرمایه‌گذاری، رشد مستمر، سلامت مالی، بهبود شفافیت) دسته‌‌بندی شدند. همچنین، تحلیل داده‌های بخش کمی حاکی از اعتبار الگوی بخش کیفی بود.  نتیجه‌گیری: حاکمیت شرکتی سازوکارها، فرایندها و روابطی است که به وسیله آن شرکت‌ها کنترل شده و عملیات آنها اجرایی می‌شود. با توجه به اینکه فرودگاه‌ها نقش مهمی در توسعه اقتصادی جوامع دارد، توجه و استفاده از یافته‌های این پژوهش موجب استفاده بهینه از ظرفیت‌های بخش فرودگاهی می‌شود.