بررسی اطلاعات حسابداری در تعیین ابعاد مرتبط با شاخص‌سازی گزارشگری شهروند شرکتی بانک‌ها: دیدگاه قیاسی و رویکرد

نویسندگان

1 دکتری حسابداری، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 استاد، حسابداری، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22034/iaas.2024.211387
چکیده

گزارشگری شهروند شرکتی از جمله انواع شیوه­های گزارشگری است که به بیان ایفای نقش بنگاه­ها در قبال جامعه، می­پردازد. این نوع گزارشگری به دلیل قرابت مفهومی آن با ماهیت صنعت بانکداری به خصوص در کشور­های توسعه یافته، بسیار مورد توجه بانک­ها قرار گرفته است. با این حال، درک مناسبی از مفهوم این نوع گزارشگری وجود ندارد و شاخص­های آن به خوبی تدوین و یا بومی‌سازی نشده است. از این رو، هدف این پژوهش بررسی اطلاعات حسابداری (مالی و غیر­مالی) در تعیین ابعاد مرتبط با شاخص­سازی گزارشگری شهروند شرکتی بانک‌ها است. بدین منظور، برخلاف بسیاری از پژوهش­ها در این پژوهش از دیدگاه قیاسی استفاده شده و با تمرکز بر رویکرد قانون­گذاری، ابعاد نهفته در قوانین و رهنمودهای منتشر شده توسط 11 نهاد قانون­گذار استخراج شده است. بررسی کتابخانه­ای برای یافتن نهادهای قانون‌گذار، تحلیل محتوای متون رهنمودها و قوانین، تحلیل محتوای ماهیت هر یک از ابعاد و در نهایت استخراج ابعاد مشترک، چهار گام این پژوهش را تشکیل داده­اند. از این رو، روش پژوهش حاضر، روش شناخت تاریخی در چارچوب مطالعات کتابخانه­ای و از نوع پژوهش­های نظری مبتنی بر قوانین است. از سوی دیگر، این پژوهش را می­توان جزء پژوهش­های مبتنی بر تحلیل محتوا طبقه­بندی کرد. یافته­های پژوهش بیانگر استخراج 22 مولفه از قوانین و رهنمود­ها است که با تحلیل محتوای مربوط به ماهیت آن­ها به 4 بعد اقتصادی، اجتماعی، محیطی و راهبری طبقه‌بندی شدند. این پژوهش به دلیل معرفی گزارشگری شهروند شرکتی و استخراج ابعاد مشترک نهادهای قانون­گذار و اثرگذار بر افشاء اطلاعات حسابداری، نوآور و در عین حال کاربردی است.