پیش‌یابی رابطۀ بین تغییر اقلیمی و منابع آب زیرزمینی بر پایۀ مدل MODFLOW

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت و کنترل بیابان، دانشکدۀ منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

2 استاد گروه مرتع و آبخیزداری دانشکدۀ منابع طبیعی و کویرشناسی ،دانشگاه یزد، یزد، ایران.

3 دانشیار گروه مدیریت مناطق خشک و بیابانی، دانشکدۀ منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

4 دانشیار گروه خشکسالی و تغییر اقلیم، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، تهران، ایران

doi
10.22034/jdmal.2024.2040564.1480
چکیده

پدیدۀ تغییر اقلیم براساس شواهد موجود، از زمان‌های بسیار دور وجود داشته است. حال آن‌که در شرایط کنونی سرعت و شتاب آن بیش‌تر شده است. پژوهش حاضر به بررسی تأثیر تغییر اقلیم بر منابع آب زیرزمینی بر اساس مدل MODFLOW می­پردازد. به‌­این منظور، در آغاز بیلان آب محاسبه شد و سپس بابهره‌­گیری از داده‌های جهانی متغیرهای دما و بارش برای سال های آینده نزدیک 2031-2050 (1409-1428)، میانی 2051-2070 (1429-1448) و دور 2090-2071 (1449-1468) برآورد و به‌­عنوان ورودی مدل MODFLOW 2005  مورد استفاده قرار گرفتند. مطابق با نتایج، میانگین ماهانۀ دمای کمینه و بیشینه بر پایۀ دو سناریوی SSP2-4.5 و SSP5-8.5 در تمام ماه‌های سال در آینده افزایش خواهد داشت. در سناریو خوش­بینانه، بارش و تغذیۀ آبخوان‌ها به‌­طور متوسط در سطح فعلی باقی می‌ماند، ولی تراز آب زیرزمینی با حفظ نوسان­‌های سالانه و فصلی در بلندمدت تا سال 2089 (1467) به­‌طور متوسط حدود m22 کاهش خواهد یافت. اما در سناریو بدبینانه، بارش و تغذیه آبخوان­‌ها به‌­طور قابل توجهی کاهش می‌­یابد که موجب کاهش تراز آب زیرزمینی می شود. تراز آب زیرزمینی در دورۀ بلند مدت به‌طور قابل توجهی زیر تأثیر سناریوهای بارش و تغذیه آبخوان‌ها قرار خواهد گرفت و و در حدود سالی cm30 افت خواهد داشت.