نشوونما و تولیدمثل زنبور پارازیتویید Trissolcus grandis (Thomson) روی تخم¬های دو گونه میزبان Graphosoma lineatum (L.) و (F.) G. semipunctatum در سه دمای ثابت آزمایشگاهی

نویسندگان

1 دانشجوی دوره دکتری حشره شناسی کشاورزی، گروه گیاهپزشکی، دانشگاه تبریز

2 دانشیار، گروه گیاهپزشکی، دانشگاه تبریز

doi
چکیده

زنبور پارازیتویید Trissolcus grandis (Thomson) یکی از مهم­ترین پارازیتوییدهای تخم سن گندم است که به­راحتی در آزمایشگاه و در طبیعت روی تخم برخی سن­های دیگر از جمله گرافوزوما پرورش می­یابد. در مطالعه­ حاضر دو میزبان Graphosoma lineatum (L.)  و (F.)  G. semipunctatum از نظر تأثیری که در دماهای مختلف بر نشوونما و زادآوری زنبور پارازیتویید تخم سن گندم T. grandis دارند، مقایسه شده­اند. این تحقیق در شرایط دمایی ۲۳، ۲۶ و ۱±۲۹ درجه­ سانتی­گراد، ­رطوبت نسبی ١٠±۵٠ درصد و دوره­ نوری ١٦ ساعت روشنایی در شبانه­روز انجام شد. آستانه­ دمایی و ثابت دمایی زنبورها روی تخم­های G. semipunctatumبرای افراد نر به­ترتیب C˚١۷/۱۱ و  ٩۷/۰٩ درجه- روز و برای افراد ماده­ C˚٨۲/16 و ٨٩/۱۰٩ درجه- روز  و روی تخم­های G. lineatum  برای افراد نر به­ترتیب C˚82/18 و 33/76 درجه- روز و برای افراد ماده­ C˚47/18 و ۷۴/٩١ درجه- روز به­دست آمد. اندازه­گیری محتوای پروتئین کل تخم این دو میزبان و سن گندم نشان داد که مقدار پروتئین موجود در تخم­های G. lineatumبیش از تخم­های G. semipunctatum  و آن هم بیش از سن گندم می­باشد. همین متغیر به­تنهایی بیش از 99 درصد تغییرات نشوونمایی این حشره را در بین میزبان­ها توجیه کرد. خطوط رگرسیون سرعت نشوونمای زنبور در سه میزبان در حدود 5/26 درجه سانتی­گراد باهم تلاقی نمودند که ممکن است نشان دهنده­ دمای بهینه­ نشوونما باشد که در آن اثر میزبان حذف شده و پارازیتویید در تمام میزبان­ها سرعت رشد مساوی دارد. بیشترین زادآوری این زنبور روی تخم­های G. semipunctatum، 65/12  ± 4/109 تخم بود که در C˚۲٦ به­وقوع پیوست. بیشترین زادآوری روی تخم­های G. lineatum نیز 36/۱۰ ± ٩/٩۱ بود که در C˚۲٩ اتفاق افتاد.