فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سامانه‌های پخش سیلاب، یکـی از مـؤثرترین روش‌هـا برای بهره‌­برداری از اراضی مناطق خشک و نیمه خشک است که علاوه بر کاهش خطر سیلاب موجب تغذیه سفرۀ آب زیرزمینی و اصلاح و احیا اراضی تخریب یافته مــی‌­شــود. هدف از انجام پژوهش حاضر، اندازه‌­گیری و مقایسه شاخص‌­های زیستی از جمله تنوع، ترکیب، غنا و یکنواختی گونه­‌ای در اثر پخش سیلاب در شبکۀ بیشه زرد یک گربایگان فسا و قطعه شاهد است. نمونه‌­برداری به روش تصادفی- نظام‌­مند از هفت نوار یا ترانسکت m150 انجام شد و از شاخص­‌های زیستی مانند تنوع، غنا، یکنواختی، تراکم و ترکیب گونه‌­ای بهره­‌گیری شد. تعداد شش نوار در شبکه پخش سیلاب بیشه زرد یک و یک ترانسکت در منطقه شاهد مستقر شد. در هر ترانسکت 15 واحد نمونه m22 به فاصله m10 از همدیگر و جمعا 105 واحد نمونه در بهار سال 1402 انجام شد. تیپ‌­های گیاهی گونه­‌ها بر اساس رده­‌بندی رانکیائر در منطقه پخش سیلاب و شاهد تعیین شدند. غنا و تنوع گونه‌­ای به‌­ترتیب با استفاده از شاخص­‌های مارگالف و منهینیک و شاخص­‌های شانون-وینر و سیمپسون و یکنواختی با استفاده از شاخص هیل تعیین شد. برای تعیین شاخص­‌های زیستی از نرم افزار PAST استفاده شد. نتایج نشان داد که از نظر مقدار شاخص‌­های تنوع زیستی بین نوارهای پخش سیلاب بیشه زرد یک و شاهد تفاوت معنی‌­داری در سطح 1% وجود دارد. به­‌طور کلی نتایج به‌­دست آمده نشان داد که بعد از گذشت حدود 42 سال از اجرای پخش سیلاب در منطقه، تاثیرهای مثبت آن بر شاخص‌­های تنوع زیستی کاملا مشهود است. با اجرای پخش سیلاب، شرایط رویشگاهی خاصی ایجاد می‌­شود که با فراهم آوردن رطوبت خاک و افزایش مواد محموله، لاشبرگ و هوموس موجب افزایش مقادیر شاخص‌­های زیستی نسبت به شاهد می‌­شود. از نتایج پژوهش حاضر می‌­توان در حفظ تنوع گیاهی و حفظ ذخایر ژنتیکی بهره برد.