تدوین الگوی تاب‌آوری کارکنان عملیاتی در سازمان‌های خدمات‌محور

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت منابع انسانی و کسب وکار دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه مدیریت منابع انسانی و کسب وکار، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری مدیریت منابع انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

4 دانشیار، گروه مدیریت منابع انسانی و کسب وکار، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

doi
چکیده

زمینه و هدف: در دنیایی که به طور فزاینده‌ای پیچیده است و تغییر در همه جا فراگیر است و حوادث غیرمنتظره با سرعت خود می‌توانند به فاجعه تبدیل شوند، تاب­آوری برای کارکنان و سازمان­ها بسیار مهم خواهد بود. بر این اساس، در پژوهش حاضر به تدوین الگوی تاب‌آوری کارکنان عملیاتی بهره‌برداری و امداد شرکت‌های گاز استانی پرداخته شده است.روش‌شناسی: این مطالعه، یک پژوهش کاربردی است که به روش کیفی انجام شده است. برای انجام پژوهش از راهبرد نظریه داده‌بنیاد و مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده شد. داده‌های پژوهش بر اساس دیدگاه بیست نفر از مدیران و خبرگان دارای سابقه مدیریتی و تخصص مرتبط با حوزه رفتار سازمانی گردآوری شدند. داده‌های پژوهش از طریق فرایند کدگذاری در قالب نرم‌افزار اطلس تی‌آی تحلیل شدند.یافته‌ها: بر اساس تحلیل داده‌ها، یافته‌های پژوهش در قالب شرایط علی (ابزارهای مالی، ابزارهای رفتاری، آموزش، ایجاد فضای مناسب، حمایت از زیردستان، توجه به پیروان، عدالت، ارتباطات، همکاری، هماهنگی، شخصیتی و فردی، رفتاری، حرفه‌ای و نگرشی)، شرایط زمینه‌ای (عوامل اقتصادی، عوامل سیاسی، عوامل قانونی و عوامل اجتماعی)، شرایط مداخله‌گر (عوامل انسانی، عوامل مدیریتی، عوامل شغلی، عوامل مالی، عوامل ساختاری و عوامل امکاناتی)، راهبردها (تحقق عملکرد از طریق تلاش، شفاف‌سازی گزینش سازمانی، بازنگری در راهبردهای استخدامی، توانمند سازی منابع انسانی، بهبود فرایندهای سازمانی، ارزیابی  و پایش، تقویت روابط سازمانی و تقویت انگیزه فردی و سازمانی) و پیامدها (تعادل سیستم استخدام، توزیع عادلانه مسئولیت‌ها، مدیریت مسیر شغلی، ایجاد ثبات عملکردی، بهبود عملکرد نیروی انسانی، تناسب روحیات و محیط کار، خلاقیت فردی، تصویر سازمان) دسته‌بندی شدند.نتیجه‌گیری: دستاورد نهایی پژوهش حاضر، الگویی نسبتاً جامع بر اساس استلزامات و ویژگی‌های شرکت‌های گاز استانی بود و از این لحاظ بر سایر الگوهای غیر بومی برتری دارد. این الگو علی‌رغم برخورداری از شباهت­هایی با سایر الگوها، تا حد امکان بر اساس ویژگی‌های سازمان‌های عملیاتی به خصوص شرکت‌های گاز استانی تدوین شده است.