فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر به‌­منظور ارزیابی تاثیر جنگل‌کاری با گونه­‌های پهن­‌برگ، سوزنی­‌برگ و آمیخته بر مقدار ذخیره و ترسیب کربن در عرصه­‌های جنگل‌کاری شده40 سالۀ منطقۀ سرنجیانه سنندج انجام ­شد. تیمارهای بررسی ­شده در توده‌های 40 ساله خالص سرو نقره‌ای (.Cupressus sempervirens L)، زبان گنجشک (.Fraxinus rotundifolia Mill) و آمیخته (F. rotundifolia) و اقاقیا (.Robinia pseudoacacia L) همراه با مراتع مجاور شاهد انتخاب­ شد. نمونه‌برداری خاک از عمق صفر تا cm30، زیست توده ­هوایی، زیرزمینی و لاشبرگ به‌­صورت نظام‌­مند-تصادفی در توده‌های جنگل‌کاری و مرتع مجاور انجام شد و مقدار کربن ترسیب شده در زیست­‌تودۀ اندام هوایی و زیرزمینی، لاشبرگ و خاک اندازه‌گیری­ شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌­ها از تحلیل واریانس یک‌طرفه و آزمون دانکن استفاده ­شد. نتایج نشان داد جنگل­کاری موجب افزایش ذخیره کربن آلی نسبت به مرتع شده است. مقدار ذخیرۀ کربن آلی کل در مرتع شاهد باton ha-1yr-1 49.05 دارای تفاوت معنی دار با توده‌­های دیگراست. بیشترین مقدار ذخیره کربن آلی مربوط به توده C. sempervirens معادل ton ha-1yr-1 95.26 بود. در توده آمیخته با مقدارton ha-1yr-181.61 و توده F. rotundifolia معادل ton ha-1yr-174.84 تفاوت معنی‌داری از نظر ذخیره کل کربن آلی در واحد سطح مشاهده نشد. نرخ سالانۀ ترسیب کربن در واحد سطح بوم‌­سازگان جنگل‌کاری سرنجیانه سنندج در توده‌‌ C. sempervirens ton ha-1yr-11.15، در توده آمیخته ton ha-1yr-1 0.82 و در توده F. rotundifolia معادل ton ha-1yr-10.63 برآورد شد. نتایج این پزوهش نشان­ دهد که توان ترسیب کربن در گونه‌های درختی مختلف با یکدیگر متفاوت است و در مناطق نیمه خشک استان کردستان و مناطق مشابه، کشت گونه‌­های سوزنی برگ به دلیل نیاز آبی کمتر، نسبت به گونه‌های پهن برگ برای افزایش نرخ ترسیب کربن ارجحیت دارد. البته به دلیل غیر بومی بوده برخی از سوزنی برگان، در بکارگیری آنها در اجرای پروژه­‌های جنگل­کاری، دیگر جنبه‌­های بوم‌­شناختی کشت این گونه‌­ها می‌­باید مد نظر قرار گیرد.