مدلسازی مطلوبیت زیستگاه جبیر با بهرهگیری از مدل آنتروپی بیشینه در منطقۀ حفاظتشده هرمود استان فارس
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی محیطزیست، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
2 استادیار گروه مهندسی طبیعت، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
3 دانشآموختۀ کارشناسی ارشد مهندسی محیطزیست، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
doi
10.22034/jdmal.2024.2028666.1465چکیده
در پژوهش حاضر مطلوبیت زیستگاه جبیر با نام علمی Gazella bennettii shikarii با بهرهگیری از مدل آنتروپی بیشینه در منطقه حفاظتشده هرمود تعیین شد. برای اجرای مدل بر اساس 45 نقطه حضور گونه از چهار گروه متغیر محیطی شامل اقلیمی، توپوگرافی، پوششگیاهی و فاصله از عوامل انسانساخت بهرهگیری شد. همه دادهها بههمراه نقاط حضور گونه برای مدلسازی به نقشه با فرمت یکسان تبدیل و وارد نرمافزار آنتروپی بیشینه شدند. مدل با 10000 نقطه پسزمینه و بیشینه 15 اجرا شد. از شاخص سطح زیر منحنی نمودار ROC برای ارزیابی نتایج مدل و از آزمون جکنایف برای تعیین اهمیت هر یک از متغیرهای محیطی در پیشبینی مطلوبیت زیستگاه گونه استفاده شد. بر اساس نتایج آزمون جکنایف و جدول سهم نسبی متغیرها، متغیرهای فاصله از روستا، پوشش گیاهی، شیب و میانگین دمای روزانه به ترتیب با 41.1%، 16.6%، 13.7% و 10.3% دارای بیشترین اهمیت در پیشبینی مطلوبیت زیستگاه گونه بودند. مساحت زیستگاههای مطلوب و نامطلوب به ترتیب 17.6% و 82.4% از کل منطقه مطالعاتی برآورد شد. سطح زیر منحنی برابر 0.87 نشاندهندۀ دقت زیاد مدل در تعیین زیستگاههای مطلوب و نامطلوب گونه است. با توجه به تأثیر فاصله از روستا در تعیین مطلوبیت زیستگاه گونه جبیر، آموزش و افزایش فرهنگ محیط زیستی روستائیان ساکن در داخل و مجاور منطقه مورد مطالعه بهعنوان راهکار مدیریتی ضروری پیشنهاد میشود.