تأثیر قابلیت‌ چابکی بر عملکرد: با تأکید بر نقش تعدیلگر هوشمندی رقابتی در یک دانشگاه نظامی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت، دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: سازمان‌ها در محیط‌های رقابتی امروز به‌طور فزاینده‌ای با فشارهای ناشی از تغییرات سریع، عدم‌قطعیت و رقابت مستمر مواجه‌اند. نیاز به گردآوری، تحلیل و بهره‌برداری از اطلاعات مرتبط با این رقابت، در ادبیات مدیریت با عناوین گوناگونی همچون اطلاعات رقابتی، هوشمندی سازمانی، اطلاعات سازمانی و هوشمندی کسب‌وکار مطرح شده است که در نهایت، این مجموعه فعالیت‌ها تحت مفهوم جامع «هوشمندی رقابتی» شناخته می‌شود. از سوی دیگر، چابکی سازمانی به‌ویژه در سازمان‌ها و نهادهای دانشی، یکی از الزامات اساسی برای دستیابی به موفقیت پایدار و بهبود عملکرد سازمانی به‌شمار می‌رود. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین قابلیت‌های چابکی و عملکرد سازمانی با تأکید بر نقش تعدیل‌گرانه هوشمندی رقابتی در یک دانشگاه نظامی است. روش‌شناسی: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش را کارکنان یک دانشگاه نظامی تشکیل داده‌اند که بر این اساس، پرسش‌نامه پژوهش در میان 90 نفر از کارکنان این دانشگاه توزیع و جمع‌آوری شده است. شاخص‌ها و گویه‌های مربوط به هوشمندی رقابتی از مطالعه پولسمن و همکاران (2006) اقتباس شده و پرسش‌نامه قابلیت‌های چابکی بر مبنای الگوی شریفی و ژانگ (2000) طراحی گردیده است. همچنین، برای سنجش عملکرد سازمانی از گویه‌های استخراج‌شده از مدل برنامه کیفیت ملی بالدریج ارائه‌شده توسط مؤسسه ملی استاندارد و فناوری (2010) استفاده شده است. یافته‌ها: بر اساس نتایج حاصل از آزمون فرضیه اصلی، مقدار آماره t برابر با 21.742 و ضریب مسیر برابر با 0.595 به‌دست آمده است. نتایج نشان می‌دهد که نقش تعدیل‌گرانه هوشمندی رقابتی در رابطه بین قابلیت‌های چابکی و عملکرد سازمانی با سطح اطمینان 99 درصد مورد تأیید قرار گرفته است. افزون بر این، فرضیه‌های فرعی پژوهش که به بررسی رابطه هوشمندی رقابتی و قابلیت‌های چابکی با عملکرد سازمانی می‌پرداختند نیز با سطح اطمینان 99 درصد تأیید شدند؛ به‌طوری‌که ضرایب مسیر این دو رابطه به‌ترتیب 0.479 و 0.724 گزارش شده است.