چالش‌های عدم تمرکز محلی در چارچوب «شورای استان» در عراق و ایران

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی ایران

3 دانشگاه علوم پزشکی تهران

4 دانشگاه تهران

doi
10.22091/cpl.2026.16207.1140
چکیده

در حقوق موضوعه عراق و ایران، موضوع عدم تمرکز مسبوق به سابقه است. وجود چنین موضوعی در این دو کشور را باید نشانهٔ بارزی بر اهمیت آن در حقوق عمومی آن‌ها دانست. نوشتار حاضر با درک چنین اهمیتی در صدد برآمده است به این سؤال پاسخ دهد: چالش‌های حقوقی عدم تمرکز محلی با در نظر گرفتن نهاد شورای استان در عراق و ایران چیست؟ نوشتار حاضر در راستای پاسخ به این سؤال محوری، با تکیه بر روش تحقیق توصیفی‌تحلیلی و تطبیقی، تلاش داشته است بدان پاسخ دهد. در مقام نتیجه‌گیری، مهم‌ترین نتایج از این قرار است: نخست؛ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و قانون اساسی جمهوری عراق و قانون المحفظات مصوب 2008 و قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران، مصوب 1375 مهم‌ترین منابع قانونی در ارتباط با موضوع تحقیق هستند. دوم؛ ساختار بسیط و یک‌تکه در ایران و ساختار مرکب و چندتکه در عراق، مهم‌ترین محور تفاوت این دو کشور است. سوم؛ علی‌رغم شناسایی عدم تمرکز در این دو کشور، اختیارات حکومت محلی به نسبت اختیارات قدرت مرکزی در هر دو کشور ضعیف و شکننده است. چهارم؛ در این دو کشور همسایه با اشتراکات مختلف تاریخی، فرهنگی، دینی و حقوقی، وجود شورای استان را نباید یکسان یا حتی مشابه هم فرض کرد. از این دیدگاه وجوه افتراق این دو نهاد در این دو کشور بسیار بیشتر از وجوه اشتراک آن‌ها است. پنجم؛ با در نظر گرفتن شکل دولت، عدم تمرکز محلی در این دو کشور با چالش‌هایی مواجه است.